Interessante punten uit het Regeerakkoord 2017

Geplaatst 21 okt. 2017 03:31 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 24 okt. 2017 23:20 bijgewerkt ]
Op 10 oktober 2017 werd na een lange formatie het regeerakkoord "Vertrouwen in de toekomst" gepubliceerd. Hier citeren we de meest interessante punten voor onze doelgroep: ouders van kinderen met autisme en havo/vwo-niveau die het lastig vinden om voor hun kind een onderwijsplek te vinden die zowel een passend ondersteuningsniveau als een passend cognitief niveau heeft, waarbij het kind zich ook prettig voelt en waarbij hun kind zo gewoon mogelijk kan meedoen.

Let op: dit zijn enkel nog ambities van de nieuwe regering, het moet nog worden omgezet worden in wetswijzigingen, en die moeten nog goedgekeurd worden door de Tweede Kamer en de Eerste Kamer.

Keuze uit verschillende brugklastypen

  • Sommige kinderen gedijen het beste in een brede of verlengde brugklas waar de uiteindelijke selectie nog even wordt uitgesteld, andere zijn meer op hun plek in een categorale brugklas. Daarom wil het kabinet dat er voor alle ouders en leerlingen wat te kiezen valt. Scholen krijgen de opdracht om op regionaal niveau een zo dekkend mogelijk aanbod van verschillende typen brugklassen aan te bieden, waarbij categorale scholen samenwerken met scholengemeenschappen voor soepele overgangen van leerlingen. 
Dus de regering wil dat je kunt kiezen uit scholen met specifieke havo-brugklassen en vwo-brugklassen, of scholen met gemengde mavo/havo en havo/vwo brugklassen, en dat er soepele overgangen tussen de verschillende niveaus komt.

10-14-scholen

  • Sommige kinderen zijn gebaat bij een meer geleidelijke overgang van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs. De 10-14-scholen, een samenwerkingsvorm tussen basisscholen en scholen voor voortgezet onderwijs, voorzien in zo'n behoefte. Voor dergelijke vormen van samenwerking komt meer experimentele ruimte.
Een dergelijke school is er nog niet in de regio Utrecht. Het zou een mooie aanvulling op het aanbod zijn.

Leerrecht

  • Het kabinet zet de ingezette systematiek van passend onderwijs voort. Wel onderzoeken we op welke wijze het leerrecht van kinderen wettelijk kan worden vastgelegd.
De huidige wet heeft een leerplicht (elk kind is verplicht om voltijds naar een schoolgebouw te gaan). Sommige kinderen met autisme kunnen niet (voltijds) naar school omdat dat te veel prikkels geeft, of omdat er geen school in de omgeving is die hen onderwijs op maat kan bieden. In dat geval krijgt zo'n leerling vaak vrijstelling van de leerplicht (zodat de ouders niet vervolgd hoeven te worden), maar dan is er ook geen budget meer voor onderwijs, alleen een lager budget voor dagbesteding. Er kan dus ook voor thuis geen onderwijsmateriaal of afstandsonderwijs worden aangeschaft, ook al is de leerling prima in staat om te leren. Daarom was er in november 2015 een motie om het leerrecht te onderzoeken.

Als oplossing voor een deel van het probleem heeft de demissionaire regering een wetswijziging voorgesteld die het mogelijk maakt dat "voor individuele leerlingen in het regulier onderwijs die vanwege lichamelijke of psychische redenen tijdelijk of gedeeltelijk niet naar school kunnen, kan worden afgeweken van de voorgeschreven onderwijstijd", wat het bijvoorbeeld mogelijk moet maken om leerlingen met autisme op reguliere scholen in deeltijd naar school te laten gaan. Die wet is in oktober 2017 goedgekeurd door de Tweede Kamer, maar moet nog door de Eerste Kamer. Onderwijsjurist Katinka Slump (naar eigen zeggen "in dienst van het recht op onderwijs") heeft kritiek op deze wijziging, zie deze tweets.

Joke Sperling geeft in het artikel De Kinderombudsman en het recht op onderwijs (2013) goed aan hoe de huidige Leerplichtwet een obstakel is voor het recht op onderwijs. Het recht op onderwijs is verankerd in internationale verdragen die door Nederland zijn erkend, maar Nederland heeft het nog niet verwerkt in de nationale wetgeving. Dit recht op onderwijs staat hiërarchisch boven de vrijheid van onderwijs van de scholen. Sperling geeft ook aan hoe drie wijzigingen in die wet dat obstakel weg kunnen nemen. De Leerplichtwet eist dat kinderen uitsluitend onderwijs volgen door voltijds en fysiek op de school van inschrijving aanwezig te zijn. Indien dit niet mogelijk is, biedt de Leerplichtwet alleen de mogelijkheid dat het kind helemaal niet meer naar school gaat of dat hij en zijn ouders of verzorgers strafrechtelijk worden vervolgd. Dit zou moeten veranderen.

December 2016 publiceerde het ministerie van onderwijs een Onderzoek naar leerrecht in plaats van leerplicht waarin wordt aangegeven dat de huidige wetgeving niet voldoet aan de mensenrechten van personen met een handicap (zie VN-verdrag geeft recht op inclusief onderwijs bij langdurige beperking).

Toezicht op financiën passend onderwijs

  • Om ervoor te zorgen dat middelen voor passend onderwijs ook echt in de klas terecht komen, komt er onafhankelijk toezicht op de samenwerkingsverbanden.
December 2016 publiceerde het ministerie een financieel overzicht dat laat zien dat samenwerkingsverbanden gemiddeld 10% van hun geld niet besteed hebben (de staatssecretaris geeft aan dat "niet zo kan zijn zijn dat samenwerkingsverbanden hun middelen nog niet of niet geheel hebben besteed, en ondertussen kinderen geen passende plek kunnen krijgen vanwege een tekort aan geld.") Zie ook: Bedrag per leerling voor passend onderwijs.

In mei 2017 constateerden we: Steeds meer geld naar middelbare scholen, maar het komt niet in de klas terecht. Daarom vinden we het een goede zaak dat de regering dit beter wil gaan bewaken.

Ieder kind verdient onderwijs

  • Beperkt en begaafd, ieder kind verdient onderwijs om zichzelf maximaal te ontplooien, ook als dat extra zorg of ondersteuning vraagt. Het kabinet wil dat ouders en scholen in een gelijkwaardig gesprek een passende aanpak afspreken, daarbij ondersteund door de mogelijkheid van een onderwijsconsulent. Om te voorkomen dat kinderen tussen wal en schip vallen, willen we het aantal thuiszitters fors beperken en verzuim eerder signaleren en aanpakken. Alle samenwerkingsverbanden zullen daartoe een wettelijk verplichte doorzettingsmacht beleggen.
De eerste zin geeft mooi weer waarom er leerrecht moet komen. 

Wij juichen het toe dat ouders en scholen gelijkwaardig met elkaar kunnen praten, dat levert een beter resultaat op zoals ook betoogd wordt in Oplossing nodig? Bedenk ze eens mét ouders. Het kan voorkomen dat ouders gezien worden als te "mondig" en dat ouders te vaak de school juridisch aanklagen (zie Mondige ouders, juridisering en communicatie). We zijn dan ook blij dat er al een klein stapje in de goede richting is gezet met het instemmingsrecht op de extra ondersteuning op school.

Het voornemen van de regering om de vermindering van het aantal thuiszitters aan te pakken via het eerder reageren op verzuim (ziekmeldingen) en een verplichte doorzettingsmacht ("knopendoorhakker") sluiten goed aan op de boodschappen van Marc Dullaert als aanjager van het thuiszitterspact.

Onderwijs voor hoogbegaafde kinderen

  • Het budget voor het onderwijsachterstandenbeleid wordt verhoogd met 15 miljoen euro per jaar en de verdeling wordt geactualiseerd. Tegelijkertijd wordt hetzelfde bedrag geïntensiveerd op het onderwijs voor hoogbegaafde kinderen.
We hopen dat bij de invulling hiervan ook gedacht wordt aan "dubbel bijzondere" kinderen: kinderen die hoogbegaafd zijn en ook autisme, adhd of iets anders hebben dat hun leren bemoeilijkt. Vaak zijn er wel speciale onderwijsmogelijkheden voor het een, of voor het ander, maar niet voor de combinatie.

Tot 21 jaar om je diploma te halen

  • Het kabinet heeft het voornemen de kwalificatieplicht te verhogen naar 21 jaar. Er worden pilots uitgevoerd in de grote steden.
Op dit moment geldt er leerplicht tot 16 jaar (iedereen moet naar school) en kwalificatieplicht tot 18 jaar (je moet alleen naar school als je nog geen mbo 2, havo of vwo diploma hebt). Kinderen met autisme lopen wel eens vertraging op in hun havo- of vwo-opleiding, en als ze dan 18 worden zonder dat ze een diploma hebben gehaald, worden ze vaak afgeschreven door reguliere scholen (zeker als ze veel extra ondersteuning nodig hebben). Hopelijk leiden deze plannen ertoe dat dergelijke leerlingen na hun 18e nog naar school mogen om hun havo of vwo diploma te halen.

Makkelijker een nieuwe school oprichten

  • De vrijheid van onderwijs biedt ouders en leerlingen de mogelijkheid om een school te kiezen die past bij hun overtuiging. Dit kabinet vergroot de vrijheid van onderwijs; het stichten van scholen op basis van de belangstelling van ouders en leerlingen wordt vergemakkelijkt, ook als zij niet behoren tot een bestaande richting. Deze modernisering beoogt de vrijheid van onderwijs te vergroten, niet de vrijheid van richting te beperken. Daarbij worden de plannen van nieuwe scholen voortaan vooraf getoetst op wettelijke deugdelijkheidseisen (onder andere ten aanzien van leerlingen die extra ondersteuning behoeven, de afstemming van het onderwijs op het niveau van de leerling en de bestuurlijke inrichting) en de wettelijke burgerschapsopdracht (zoals het bevorderen van actief burgerschap en sociale integratie). De deugdelijkheidseisen worden beschreven in objectieve en proportionele eisen.
Begin 2014 kwam Stichting AutiPassend in het nieuws omdat we een eigen school wilden oprichten. Dat bleek niet te kunnen binnen de huidige onderwijswetgeving, omdat er maar een beperkt aantal "richtingen" worden erkend (openbaar, christelijk, islamitisch en dergelijke) en onze visie voor de school niet in een van die richtingen past. Wij vinden het daarom ook een goede zaak dat deze gedateerde invulling van de onderwijsvrijheid gemoderniseerd wordt. Voor meer toelichting, zie 13 januari 2016: Internetconsultatie over wetsvoorstel om makkelijker nieuwe school te starten. De tijdlijn die daarin genoemd is, is al vertraagd, dus het zal 2021 of later worden voordat de eerste leerlingen op een dergelijke nieuwe school kunnen beginnen.


Ander politiek nieuws over Passend Onderwijs: zie overzicht Landelijke politiek