Nieuws

Hieronder zie je een selectie van de nieuwsberichten die wij verzameld hebben. Lezers van onze nieuwsbrief ontvangen ons extra uitgebreide nieuwsoverzicht, waarbij ook berichten die niet op deze website staan vermeld. Abonneer je op onze nieuwsbrief!

Een selectie van oudere berichten vind je in ons nieuwsarchief (jan - aug 2014). We hebben een aparte pagina voor Vermeldingen van AutiPassend Onderwijs Utrecht in de media.

Hoe rijk is mijn samenwerkingsverband passend onderwijs?

Geplaatst 21 jan. 2018 08:10 door AutiPassend Onderwijs Utrecht

https://fusiontables.google.com/embedviz?q=select+col2%3E%3E0+from+1aHAV5axGJTJmrY_3gVjy5wSM4Vnxczk5EYDSlaEH&viz=MAP&h=false&lat=52.25275642420906&lng=5.535174070312451&t=1&z=8&l=col2%3E%3E0&y=2&tmplt=2&hml=KML
Het Onderwijsblad bracht in kaart hoeveel geld de samenwerkingsverbanden (swv's) op de plank hebben liggen. Je kunt op het kaartje klikken om te zien hoeveel dat is in het swv van jouw gemeente. Dat geld hebben zij van het rijk ontvangen om passend onderwijs in hun regio te financieren. De meeste swv's hebben daar in 2016 geld van overgehouden: hoe groener op de kaart, hoe meer ze over hadden in verhouding tot hun totale vermogen.

Bekijk de interactieve kaarten:
(bron: AOb, bron cijfers: DUO)

In de regio Utrecht zijn vrijwel alle samenwerkingsverbanden voor het voortgezet onderwijs groen (groot eigen vermogen), een uitzondering is Qinas (Hilversum en het Gooi): zij hebben een beperkt eigen vermogen, dat zou kunnen komen doordat ze meer geld hebben uitgegeven aan passend onderwijs. Wij zien daar dat er de laatste jaren nieuwe onderwijsmogelijkheden zijn ontstaan zoals vso Elan College in Bussum en de structuurklas van het Erfgooiers College in Huizen, wat wij goede ontwikkelingen vinden. Wij hopen dat andere swv's in de regio hun overgebleven geld ook gaan gebruiken om nieuwe vormen van passend onderwijs op te zetten en/of meer maatwerk te bieden om individuele leerlingen binnenboord te houden.

Wil je meer weten over hoeveel geld er per leerling is, lees dan ons artikel Bedrag per leerling voor passend onderwijs.

VO Utrecht en Stichtse Vecht

Het passend onderwijs voor het voortgezet onderwijs in de gemeenten Utrecht en Stichtse Vecht wordt gefinancierd via swv Sterk VO. 

Uit de jaarverslagen van Sterk VO verzamelden wij cijfers over de algemene reserve: hoe die groeide in de loop der jaren door het geld van passend onderwijs dat overbleef. In het diagram zie je dat er elk jaar een bedrag wordt toegevoegd aan de algemene reserve, wat afkomstig is van de rijksbijdragen voor passend onderwijs.
De algemene reserve van Sterk VO was eind 2016 gegroeid tot € 2,2 miljoen.

Het is goed om te weten dat als het passend onderwijs budget van je school op is, het samenwerkingsverband van scholen nog een reserve kan hebben waar aanspraak op gemaakt kan worden. De vorige staatssecretaris gaf aan dat "niet zo kan zijn zijn dat samenwerkingsverbanden hun middelen nog niet of niet geheel hebben besteed, en ondertussen kinderen geen passende plek kunnen krijgen vanwege een tekort aan geld."

Bronnen:

Nieuwe gespreksgroep ouders pubermeiden met autisme in De Bilt

Geplaatst 7 jan. 2018 02:58 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 7 jan. 2018 05:12 bijgewerkt ]

Uit de nieuwsbrief januari 2018 van NVA Utrecht: 

Autisme uit zich bij meisjes anders dan bij jongens. Een aantal sociale en persoonlijke factoren dragen ertoe bij dat meisjes de symptomen van ASS beter maskeren of compenseren dan jongens. Meisjes lijken communicatief vaardig en sociaal georiënteerd. Toch lopen ze vaak vast in de pubertijd. Op de middelbare school worden situaties complexer en onoverzichtelijker. Meisjes doen hun best om aan alle verwachtingen van hun omgeving te voldoen. Zij lijken alles met gemak te kunnen en worden daarom onbedoeld overvraagd door hun omgeving. Zeker als ze intelligent zijn. Dat leidt tot ernstige stressklachten en kan uitmonden in negatief internaliserend gedrag.

Voor ouders van pubermeiden met ASS met een normale tot hoge intelligentie, start er een gespreksgroep in De Bilt. Het doel van de gespreksgroep is om ouders met elkaar in contact te brengen en gelegenheid te bieden om ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren. De gespreksleider is een ervaren procesbegeleider en zelf ouder van een puberdochter met een stoornis in het autismespectrum.

De bijeenkomsten vinden 1 x per kwartaal plaats op een avond. In een veilige omgeving kunnen deelnemers ervaringen uitwisselen, gevoelens uiten en elkaar helpen met praktische tips en handvatten. Om er een leerzame en effectieve bijeenkomst van te maken wordt er gewerkt met intervisiemethodieken. De deelnemers bepalen met elkaar de onderwerpen van gesprek.

De groep start zodra er genoeg deelnemers zijn. U kunt zich opgeven door naar het onderstaande emailadres te mailen. Ook als u vragen heeft, kunt u mailen. Niet-NVA-leden kunnen ook reageren. Na de eerste bijeenkomst is lidmaatschap NVA voorwaarde.

Reageren kan door te mailen naar nva-utrecht@live.nl.


Gerelateerd op deze site:

Werken aan een inclusievere maatschappij

Geplaatst 6 jan. 2018 06:47 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 23 jan. 2018 14:38 bijgewerkt ]

De coalitie Vanuit autisme bekeken publiceerde in november 2017 een praatplaat (volg de link voor meer uitleg) waarin mooi geïllustreerd wordt wat exclusie, separatie, aanpassing, integratie en inclusie betekenen voor het levensgeluk van mensen die het overkomt, en hoe duur de verschillende alternatieven zijn (hoe hoog de investering, hoe groot de besparing):


Natuurlijk hangt het erg van de individuele omstandigheden af wat haalbaar is. Stichting AutiPassend Onderwijs Utrecht is het ermee eens dat in grote lijnen de maatschappij beter af is als mensen met een handicap of beperking zo gewoon mogelijk mee kunnen doen met de maatschappij, dus zoveel mogelijk aan de rechterkant van dit schema, richting inclusie. Dit sluit ook aan bij de Maatschappelijke Business Case uit 2015, waarin werd aangetoond dat gemeenten miljoenen per jaar kunnen besparen als er ingezet wordt op betere ondersteuning van autisme, onder andere in het onderwijs.

Inclusief onderwijs als mensenrecht

In juli 2016 is het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (VRPH) in werking getreden in Nederland. Daarmee beloofde de Nederlandse regering om de wetgeving zodanig aan te passen dat mensen met een langdurige beperking of handicap op een inclusieve manier mee kunnen doen in de maatschappij.

Op 1 december 2017 publiceerde het College voor de Rechten van de Mens een rapport waarin wordt aangegeven hoe het daarmee staat. (Vanaf nu zullen ze dat 1 keer per jaar doen.) In het rapport concluderen ze "dat de Wet passend onderwijs en de Wgbh/cz [Wet Gelijke Behandeling] niet ontworpen zijn met het oog op het realiseren van inclusief onderwijs, zoals omschreven in artikel 24 van het VN-verdrag handicap. De opties van regulier en speciaal onderwijs blijven immers in stand."
Ze constateren ook dat leraren zich vaak handelingsverlegen voelen als het gaat om kinderen met een extra ondersteuningsbehoefte. "Tegelijkertijd is het aanleren van vaardigheden om leerlingen met een beperking onderwijs te kunnen bieden en differentiatie naar ondersteuningsbehoefte niet in het algemene curriculum van de meeste lerarenopleidingen opgenomen. Zij bieden dit slechts als keuzemodule aan."

"In de praktijk betekent dit nog steeds dat scholen voor leerlingen met een beperking slechts relatief kleine aanpassingen kunnen doen, zoals een koptelefoon, technische hulpmiddelen of extra individuele begeleiding. Meer structurele aanpassingen, denk aan extra time-outruimtes, kleinere klassen, meer handen in de klas, flexibele roosters of intensieve zorg, worden als onevenredig belastend gezien."

De aanbeveling van het College van de Rechten van de Mens voor de regering luidt daarom:

"Neem in onderwijswetgeving een duidelijke definitie op van inclusief onderwijs die strookt met het VN-verdrag handicap en het Kinderrechtenverdrag en hanteer inclusief onderwijs als uitgangspunt voor het onderwijsbeleid."


Reacties van belangenorganisaties


In1School, onze partner voor inclusief onderwijs, reageert met het artikel Veranker inclusief onderwijs in wetgeving en beleid. In1School schrijft ook over een recent promotieonderzoek van Teije van der Bij dat aantoont dat alle kinderen profiteren van inclusief onderwijs.

Gerelateerde pagina's van onze site

De 10 langst gelezen (dus beste?) pagina's van 2017

Geplaatst 5 jan. 2018 16:01 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 7 jan. 2018 00:48 bijgewerkt ]

Dit jaar wilden we weten welke pagina's zo gewaardeerd werden, dat ze minutenlang bestudeerd werden. Dat geeft wat ons betreft een betere indicatie van de kwaliteit dan alleen maar hoeveel mensen het aangeklikt hebben en misschien gelijk weer vertrokken zijn! Deze aanpak leverde een verrassend resultaat. 

Top 10 van meeste tijd doorgebracht op pagina

De pagina's moesten minimaal 250 bezoekers gehad hebben om mee te tellen. Omdat we deze top 10 zo interessant vonden hebben we het alsnog voor voorgaande jaren bepaald, daarom zie je tussen haakjes de notering van vorig jaar. Wat opvalt is dat de top 4 bestaat uit pagina's die in 2017 nieuw zijn toegevoegd aan deze site, en dat deze top 10 veel meer varieert van jaar tot jaar dan de top 10 van paginabezoeken (voor de lijstjes van vorige jaren, zie de links onderaan deze pagina).

Ter vergelijking toch ook maar even bekeken welke pagina's het meest aangeklikt zijn, met tussen haakjes de notering van vorig jaar:

De Top 10 van meest bekeken pagina's

  1. Overprikkeling en onderprikkeling - wat is het en wat doe je eraan? (1)

  2. Autisme en hoogbegaafdheid (3)
  3. Tips bij autisme en Asperger op de middelbare school (2)
  4. Wanneer speciaal en wanneer regulier VO? Welk type school? (5)
  5. Nieuw in Utrecht: reguliere havo/vwo met klassen van 16! (-)
  6. Martine Delfos over mentale leeftijden (6)
  7. School-voorbeelden rondom Utrecht (4)
  8. Autisme op reguliere havo/vwo is... (10)
  9. Apps voor middelbare scholieren met autisme (7)
  10. Thuiszitters: aantallen zoals opgegeven door de overheid (9)

    En omdat de top 10 elk jaar zo'n beetje hetzelfde is, willen we ook wel eens weten welke pagina's op plaats 11 t/m 20 staan:

  11. Bedrag per leerling voor passend onderwijs
  12. School-voorbeelden in Nederland
  13. Tussen basisschool en brugklas: mogelijkheden voor een tussenjaar
  14. Autisme bij meisjes komt vaker voor dan gedacht, en is significant anders
  15. Is een diagnose autisme een voordeel of een nadeel?
  16. Wat doen wij?
  17. Berg en Bosch College in Bilthoven
  18. Elan College in Bussum
  19. Preventiepiramide: keuzemenu voor scholen
  20. AutismeBelevingsCircuit (ABC)
Gerelateerd:

Meetinstrument voor kwaliteiten bij autisme

Geplaatst 3 jan. 2018 10:52 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 17 jan. 2018 03:15 bijgewerkt ]

Bij diagnostisch onderzoek wordt vaak alleen gekeken naar beperkingen, terwijl het juist ook van belang is om de positieve eigenschappen van mensen met ASS in kaart te brengen. Om die reden heeft het Autisme Expertisecentrum in Eemnes de 'Vragenlijst naar eigenschappen en kwaliteiten' ontwikkeld. Deze vragenlijst is een hulpmiddel bij het inschatten van de kwaliteiten van (volwassen) mensen met ASS. (bron: anneliesspek.nl)

Wij denken dat dit ook goed gebruikt kan worden voor jongeren met autisme en havo/vwo-niveau, maar geloof ons niet, probeer het zelf!

Hoe werkt het?

Ga naar de pagina Kwaliteitenvragenlijst op anneliesspek.nl, waar je zowel de vragenlijst (pdf) als de handleiding (pdf) kunt downloaden. Vraag de persoon met autisme om de vragenlijst in te vullen, en met behulp van de handleiding kun je dan uitrekenen hoe er gescoord wordt op de volgende kwaliteiten:
  • doorzettingsvermogen
  • detailgericht
  • geheugen
  • nieuwsgierigheid/leergierigheid
  • rechtvaardigheid/eerlijkheid
  • analytisch
  • muziek/kunst
  • natuur/dieren
  • creativiteit
  • loyaliteit
  • humor

Rekenhulp

AutiPassend Onderwijs Utrecht heeft een rekenhulp gemaakt: als de vragenlijst van anneliesspek.nl door iemand is ingevuld, kunnen de resultaten overgenomen worden in dit spreadsheet: Rekenhulp meetinstrument kwaliteiten. Op het tweede tabblad is dan per eigenschap de gemiddelde score te vinden, en zijn de vragen/antwoorden per eigenschap gegroepeerd. Als de gemiddelde score 4 of hoger is, staat het woord "Kwaliteit" erbij vermeld. Deze rekenhulp is een aanvulling, geen vervanging, voor de handleiding van anneliesspek.nl: daarin staat namelijk een uitgebreide toelichting en een voorbeeld verslaglegging.

Achtergrond

De kwaliteitenvragenlijst is ontwikkeld door Lisa van Impelen, Vivian Snouckaert en Annelies Spek (2017). Dit meetinstrument lijkt een vervolgstap op de promotie van Annelies Spek (2010), waarbij ze onderzocht hoe talenten als systematisch denken, weinig fouten maken en oog voor detail het best in kaart te brengen zijn. Ze concludeerde onder andere dat zelfrapportage instrumenten een adequate inschatting kunnen geven van detailgerichtheid. Voor meer informatie zie de Nederlandstalige samenvatting en het volledige proefschrift Cognitive profiles of adults with high functioning autism (HFA) and Asperger syndrome.

Ook interessant:

Nieuwe cijfers over onderwijs voor kinderen met autisme in Nederland

Geplaatst 3 jan. 2018 07:04 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 3 jan. 2018 07:08 bijgewerkt ]

In december 2017 publiceerde het Nederlands Autisme Register (NAR) nieuwe cijfers. Het NAR is een samenwerking tussen de Vrije Universiteit en de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA). Op de site van NVA staat een samenvatting van de resultaten. Wij citeren hier de conclusie van het NVA over de onderwijscijfers van NAR 2017:

Onderwijscijfers in NAR 2017

(bron: NVA)

Eén cijfer springt er onmiddellijk uit: 7 procent van de kinderen en jongeren met autisme onder de 16 jaar volgt helemaal geen onderwijs. Onbekend is in hoeverre het hierbij gaat om kinderen met een verstandelijke beperking en/of een vrijstelling van de leerplicht. ‘Het is schokkend dat nog altijd zoveel kinderen met autisme geen onderwijs krijgen’, zegt Wijnker [Bernadette Wijnker van NVA]. ‘Blijkbaar zijn de problemen voor deze doelgroep in het onderwijs nog altijd heel hardnekkig, en wordt de belofte van passend onderwijs voor hen niet waargemaakt.’
55 Procent van de kinderen met autisme gaat naar het speciaal onderwijs, 49 procent naar het voortgezet speciaal onderwijs.

63 Procent van de ouders van kinderen met autisme vroeg in 2016 om hulp op het gebied van onderwijs, bijna de helft kreeg hier geen of slechts een gedeeltelijk passend antwoord op. Veelgenoemde redenen: de gevraagde ondersteuning was te duur of niet beschikbaar. Wijnker: ‘Er is bijvoorbeeld veel te weinig aanbod voor leerlingen met een hoog IQ en autisme.’

(bron: NAR)
Diagram uit de NAR-deelrapportage over ouders van kinderen met autisme:


Oproep NAR

Wil je ook deelnemen aan het NAR? Voor kinderen tot 16 jaar worden de ouders gevraagd om deel te nemen. Kinderen van 16 jaar en ouder kunnen zelf deelnemen. Ook mensen zonder autisme worden nadrukkelijk uitgenodigd om deel te nemen (in verband met de controlegroep). Deelnemers met (kinderen met) autisme ontvangen een individuele terugkoppeling, over hoe hun autisme eruitziet in vergelijking tot andere deelnemers. Meld je hier aan.

Onderwijs Regio Utrecht over VSO-PrO

Geplaatst 25 okt. 2017 02:35 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 4 nov. 2017 02:18 bijgewerkt ]

De regionale samenwerkingsverbanden Voortgezet Onderwijs hebben een factsheet/profielentabel VSO-PrO scholen en een Prezi-presentatie over VSO-PrO scholen in de regio Utrecht gepubliceerd.

De samenwerkingsverbanden Sterk VO Utrecht en Stichtse Vecht, VO Zuidoost Utrecht, VO Zuid-Utrecht en VO Regio Utrecht West hebben het afgelopen schooljaar een aantal mini-conferenties VSO-PrO georganiseerd, waarbij  schoolleiders, afdelingsleiders, teamleiders, zorgcoördinatoren en
orthopedagogen VSO en PrO, loketten en commissies passend onderwijs, begeleiders passend onderwijs en de directeuren van de samenwerkingsverbanden van de regio Utrecht met elkaar praatten over het Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en het Praktijkonderwijs (PrO) in de regio Utrecht. 

Naast sfeerverslagen (zie linkjes hieronder) werden ook enkele overzichten gepubliceerd.

Factsheet/profielen

Bekijk de factsheet (versie sep. 2016) voor een overzicht van de profielen van de VSO en PrO scholen in de regio Utrecht. Wijzigingen en aanvullingen op de factsheet kunnen door worden gegeven via mevrouw Bartelink van Sterk VO, zie het e-mailadres in de kleine lettertjes onder de tabel, maar als je niet de vertegenwoordiger van de betreffende school bent zal ze je vertellen dat je het aan de school door moet geven.

Wij hebben uit deze tabel de 4 scholen geselecteerd die ook op onze lijst van VSO-voorbeelden rondom Utrecht voorkomen van scholen voor kinderen met autisme en havo/vwo-niveau, en hun profielen gekopieerd naar onderstaande tabel. 

Onze toelichting op enkele termen die in deze tabel voorkomen:

Externaliserend: gedrag waar de omgeving last van heeft. 
Internaliserend: gedrag waar het kind zelf last van heeft.
Ambulante zorg: de zorgverlener komt naar de leerling toe.
OZA: OnderwijsZorgArrangement, combinatie van onderwijs en zorg door een zorginstelling (op school).
3 Milieus voorziening: leerlingen kunnen er ook wonen.

Ter informatie voor de ouders hebben we dit uittreksel uit de tabel van de samenwerkingsverbanden ook bij onze lijst van VSO-voorbeelden rondom Utrecht opgenomen.

Prezi

Het VSO aanbod in de regio Utrecht is uiteenlopend, om een impressie te krijgen van de mogelijkheden is er door de samenwerkingsverbanden gewerkt aan deze Prezi waarin de VSO scholen in vogelvlucht langs komen. Het plaatje bovenin dit artikel is afkomstig uit deze Prezi.

Sfeerverslagen mini-conferenties VSO-PrO


 

Mondige ouders, juridisering en communicatie

Geplaatst 16 okt. 2017 15:12 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 29 okt. 2017 04:06 bijgewerkt ]

Is het echt zo dat ouders te mondig en veeleisend zijn geworden, en dat het onderwijs juridiseert? In dit artikel nuanceren we het beeld en geven we aan hoe de scherpe kantjes verminderd zouden kunnen worden.

Mondige ouders

De laatste maanden berichtten de media regelmatig afkeurend over "mondige ouders" die onredelijke eisen stellen ten behoeve van hun kind. Aan de andere kant is het de plicht van ouders om voor hun kind op te komen als diens ontwikkeling gevaar loopt, en is een mondige ouder gewoon iemand die voor zijn kind op kan komen, een noodzakelijke stem tussen de verschillende belangen van docenten, schoolleiding, begeleiders, besturen, leerlingen en ouders. Ouders van kinderen waar iets extra’s nodig is om tot ontwikkeling te komen, bijvoorbeeld vanwege autisme of ADHD, moeten vaak bijzonder ‘bureaucratisch-vaardig’ zijn, moeten zich laten horen, zodat hun kinderen niet tussen wal en schip raken.

Juridisering

Ook was de "juridisering van het onderwijs" de afgelopen maanden in het nieuws, waarmee men bedoelt dat ouders steeds vaker een rechtszaak tegen school aanspannen: een rechtsbijstandsverzekeraar zag het aantal zaken groeien tot 784 vorig jaar. Voorbeelden waren de zaken over de schoolfoto tijdens het Offerfeest en het zakken voor het examen Frans.
Er wordt overigens niet bij vermeld hoe vaak er tegen ouders een strafzaak aangespannen wordt: in 2011-2012 waren er 8.897 processen verbaal tegen ouders m.b.t. "signaalverzuim": in deze kamerbrief wordt dat gedefinieerd als verzuim dat samenhangt met achterliggende problemen van de leerling: een leerling wordt bijvoorbeeld gepest en wil niet meer naar school. In 2016 blijkt dat het aantal proces verbalen van dit type (waarbij signaalverzuim inmiddels hernoemd is in relatief verzuim) gelukkig gedaald is tot 4.278 in 2015-2016, maar dat is nog altijd een aanzienlijk aantal.
Naar aanleiding van de kritiek op de juridisering door ouders reageert jurist Fleur Terpstra in een ingezonden brief: Een kind is wel gebaat bij een proces tegen de school. "In werkelijkheid gaan veel conflicten tegen scholen over zeer serieuze zaken. Zoals kinderen die onterecht thuiszitten omdat scholen hen geen passend onderwijs willen bieden." "Dan is een gang naar de rechter vaak nog de enige manier om de toekomst van het kind te redden."
Aan de andere kant rapporteert de Geschillencommissie Passend Onderwijs dat of het nu is dat de relatie verslechtert door de gang naar de geschillencommissie, of dat men pas naar de geschillencommissie gaat als de relatie al verziekt is, het helpt ouders kennelijk niet om een geschil aan te spannen: Ruzie ouders en school loopt op na gang naar Geschillencommissie.

Vertrouwen

Carry Roozemond, directeur-bestuurder van Ingrado (beroepsorganisatie leerplichtambtenaren) roept in haar blog Nieuw schooljaar, nieuwe kansen de leerplichtprofessionals op om gesprekken aan te gaan die leiden tot contact waardoor het juridische traject waarin ouders en scholen helaas regelmatig terecht komen, misschien niet langer nodig is.

Iedere ouder wil het beste voor zijn kind en de meesten weten wat dat beste is. Laten wij professionals daar nu eens vanuit gaan. En er is ook geen leerkracht die voor een groep gaat staan met de gedachte deze kinderen eens flink in de problemen te gaan brengen, geen school die niet zijn stinkende best doet om het maximale uit ieder kind te halen. Laten ouders daar nu op vertrouwen.

Vanuit dit vertrouwen kunnen we het contact herstellen, de verbinding weer maken. Is dat niet een mooi voornemen voor het nieuwe schooljaar? Laten we zelf het goede voorbeeld geven. Op mensen afstappen, vragen stellen, luisteren naar de antwoorden en samen handelen. In het belang van de ontwikkeling van kinderen. Zegt het voort!

Communicatie

Op 9 september stond er een uitgebreid artikel in de Volkskrant getiteld Hoe scholen en ouders elkaar weer kunnen begrijpen: goede communicatie. Daarin wordt eerst het beeld geschetst van de steeds mondiger en veeleisender ouder die dreigt met juridische stappen, wat voor een aantal docenten de reden is om het onderwijs de rug toe te keren. Dan wordt ingegaan op mogelijke redenen dat de relatie tussen ouders en scholen de laatste jaren steeds meer op gespannen voet is komen te staan. In onze maatschappij is het steeds belangrijker geworden om een goed diploma te halen, en als je niet direct de optimale schoolopleiding af hebt kunnen ronden, is het steeds lastiger geworden om dat later in te halen. 

Enkele citaten uit het artikel: 
  • Ja, er zijn zeker meer ouders die binnen dat klimaat doorslaan, zeggen de schoolleiders, docenten en wetenschappers. Maar in het algemeen zien de deskundigen de toegenomen mondigheid van ouders vooral als iets positiefs. 'Ouders weten heel veel over hun kinderen. Het is waardevol om die kennis te delen', zegt Monica Neomagus van Verus. 'Alle onderzoek laat zien dat leerlingen beter presteren als school en ouders samenwerken', zegt lector Mariëtte Lusse van de Hogeschool Rotterdam.
  • Gevraagd naar een geslaagde relatie tussen ouders en scholen, noemen alle deskundigen hetzelfde: communicatie. 
    Maar dat blijkt een concept waarmee het onderwijs het nog vaak heel moeilijk heeft. 'De lerarenopleidingen besteden veel te weinig aandacht aan de vraag hoe ouders en leraren goed samenwerken', vindt Peter de Vries van onderwijsadviesbureau CPS.
  • Scholen zouden ook veel eerder over ingewikkelde kwesties moeten communiceren, zegt Peter Hulsen van Ouders & Onderwijs. [...] Had de school nou maar een paar maanden eerder voorgelegd dat er minder leerkrachten zouden zijn, dat de directie overwoog om klassen te combineren. Ze hadden de ouders dan kunnen vragen: hoe zou u het vinden als uw kind in zo"n klas terecht kwam? En hoe zouden we uw zorgen kunnen wegnemen? Een school moet zo'n gesprek open aangaan. Dan hoor je de zorgen eerder en kun je samen op zoek gaan naar een oplossing."

Concluderend

Wij van Stichting AutiPassend Onderwijs Utrecht vinden dat vertrouwen en communicatie van beide kanten inderdaad essentieel zijn, en niet te vergeten ook reflectie, omgaan met niet-weten en proberen allereerst naar jezelf te kijken… Dat geldt voor ouders, maar zeker ook voor (de betaalde) professionals. Deze vaardigheden zijn te leren. Daarnaast zou het helpen als er naast onderwijs- en zorgprofessionals ook oudergerichte professionals zijn: die niet alleen naar het kind luisteren maar ook naar het verhaal (en de beleving) van de ouders (zie ook de blogs Oplossing nodig? Bedenk ze eens mét ouders). Als ouders zich erkend en gewaardeerd voelen zal de mondigheid en juridisering waarschijnlijk minder nodig zijn!

Acht Magische Sleutels

Geplaatst 30 jun. 2017 09:39 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 30 jun. 2017 09:51 bijgewerkt ]

Deze acht magische sleutels beschrijven een aantal richtlijnen die goed kunnen helpen in de dagelijkse onderwijspraktijk, ter ondersteuning van leerlingen wiens brein moeite heeft om de hectiek van school bij te houden. Het is oorspronkelijk geschreven voor leerlingen met Foetaal Alcohol Syndroom (FAS), en Stichting AutiPassend Onderwijs Utrecht denkt dat ze ook heel goed kunnen werken voor leerlingen met een Autisme Spectrum Syndroom (ASS), leerlingen met Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) en allerlei andere leerlingen. 

Eigenlijk zijn dit een soort gemeenschappelijk ondersteuningsbehoeften in de context van passend onderwijs, waarbij uiteraard geldt dat niet elke sleutel voor elke leerling even belangrijk is. 

Deb Evensen and Jan Lutke beschreven de 8 Magic Keys in 1997 voor onderwijs aan kinderen met FAS. De tekening is van Kristin Wiens. Zij voegde de Master Key in het midden toe: een goede vertrouwensband.

Nederlandse vertaling van de 8 Magic Keys

Er is ook een Nederlandse vertaling van de tekst van de FAS Stichting, die we hieronder citeren. We hebben "leerlingen met FAS" vervangen door "deze leerlingen", zodat je ook een leerling zonder FAS in gedachten kunt nemen.

Er is geen aanbevolen "kookboekaanpak" voor het werken met deze leerlingen, maar er zijn strategieën die werken. Ze zijn gebaseerd op de volgende richtlijnen:

Wees concreet. Deze leerlingen doen het goed als ouders en leraren spreken in concrete bewoordingen en geen woorden met dubbele betekenissen gebruiken. Omdat het sociaal-emotioneel vermogen sterk achterblijft bij leeftijdsgenootjes helpt het "jonger te denken" als instructie wordt gegeven.

Wees consequent. Deze leerlingen vinden het moeilijk om het in het algemeen geleerde over te brengen op een andere situatie. Zij doen het daarom het beste in een omgeving met weinig veranderingen. Dit geldt ook voor taalgebruik. Leraren en ouders zouden af kunnen spreken dezelfde begrippen te gebruiken en op dezelfde manier aanwijzingen te geven.

Herhaling. Deze leerlingen hebben chronische problemen met hun korte termijn geheugen. Ze vergeten dingen die ze willen onthouden even goed als dingen die aangeleerd zijn en een tijdlang zijn onthouden. Om iets op te slaan in het lange termijn geheugen is het simpelweg nodig om steeds opnieuw aan te leren.

Routine. Vaste routines die elke dag hetzelfde verlopen maken het gemakkelijker voor deze leerlingen om te weten wat hen te wachten staat. Het vermindert de onrust die het hen onmogelijk maakt te leren.

Simpel. Houdt instructies eenvoudig. Deze leerlingen zijn gemakkelijk over-gestimuleerd.Dit leidt dan tot een "afsluiten van de omgeving" waarna er geen informatie meer doordringt. Daarom is een eenvoudige omgeving een basis voor een effectief lesprogramma.

Wees nauwkeurig. Zeg precies wat je bedoelt. Denk eraan dat deze leerlingen het moeilijk hebben met abstracte begrippen, algemeenheden en niet in staat zijn "de open plekken in te vullen" als er alleen een denkrichting wordt aangegeven. Vertel stap voor stap wat er gebeuren moet, ontwikkel wenselijke gedragspatronen.

Biedt structuur. Structuur is de "lijm" die de wereld zin geeft voor deze leerlingen. Als deze "lijm" verwijderd wordt, vallen de muren om! Deze leerlingen presteren en zijn succesvol als hun wereld hen steeds maar weer geschikte structuren aanbiedt.

Supervisie. Deze leerlingen hebben constante supervisie nodig, dit om patronen te ontwikkelen van gewenst gedrag.

Als een situatie voor zo'n leerling verwarrend is en begeleiding niet werkt: 
  • Stop!
  • Observeer.
  • Luister nauwkeurig om uit te vinden waar de leerling op vastloopt.
  • Vraag: Wat is moeilijk? Wat zou kunnen helpen?


Gerelateerd:

Evaluatie Passend Onderwijs: ondersteuning te weinig geïntegreerd in dagelijkse onderwijsproces

Geplaatst 30 jun. 2017 06:49 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 7 jul. 2017 11:26 bijgewerkt ]

De extra ondersteuning op school wordt vaak naast de normale gang van zaken van het onderwijs georganiseerd. Dit leidt tot onnodige complexiteit voor de onderwijsprofessionals en onvoldoende ondersteuning voor de leerling die dat nodig heeft.
Dat concludeert Stichting AutiPassend Onderwijs Utrecht uit de Case Studie naar Passend Aanbod en Ontwikkelingsperspectief, die op 20 juni 2017 als bijlage van de Elfde Voortgangsrapportage Passend Onderwijs naar de Tweede Kamer is gestuurd. Lees hieronder waar wij deze conclusie op baseren.

Keuzevrijheid ouders

"Vooral ouders van kinderen in de middelbare schoolleeftijd omschrijven het schoolkeuzeproces als een zoektocht die om veel doorzettingsvermogen vraagt. [...] Dit had vooral te maken met gebrekkige informatievoorziening en communicatie over de ondersteuningsmogelijkheden van scholen. Ook de organisaties geven aan dat het vaak niet duidelijk is wat scholen wel en niet kunnen bieden. Dit maakt het lastig voor ouders om scholen met elkaar te vergelijken. [...] De bedoeling van passend onderwijs was echter dat het vinden van een geschikte plek makkelijker zou worden voor ouders, doordat schoolondersteuningsprofielen het ondersteuningsaanbod van scholen inzichtelijk zouden maken. In de praktijk blijkt dit dus echter nog niet overal zo te zijn. Ook uit de integrale casestudies blijkt dat het schoolondersteuningsprofiel nog niet de beoogde functie heeft."

Als Stichting AutiPassend Onderwijs Utrecht zien wij dat er steeds meer goede ondersteuning wordt geboden aan jongeren met autisme op havo/vwo-scholen. Wij maken ons echter grote zorgen over jongeren bij wie dat niet gebeurt en over de problemen die ouders ervaren bij het vinden van een geschikte school en/of ondersteuning. Een aantal van onze zorgen zien wij terug in bovengenoemde studies. 

Past elke leerling in passend onderwijs?

We lichten enkele verontrustende observaties uit de case study naar passend aanbod en ontwikkelingsperspectief.

Achtergrond van de case study "Past elke leerling in passend onderwijs?": Aan tien scholen (4 po, 4 vo en 2 mbo) is gevraagd ‘complexe casussen’ aan te leveren voor het onderzoek. Het ging daarbij om casussen waarbij het volgens de scholen moeilijk was om passend aanbod te realiseren. Ook de ontwikkelingsperspectieven (OPP’s) in het po en vo zijn daarbij bestudeerd en de bijlagen voor de onderwijsovereenkomst in het mbo. Totaal ging het om 31 leerlingen (dus gemiddeld 3 per school).
  • "Uit de resultaten van de vo-casussen blijkt dat op veel vo-scholen bij een ondersteuningsbehoefte een standaard pakket wordt gehanteerd zoals studieklas of hulp bij plannen en structureren."
  • "Het delen van kennis over de problematiek van de leerling speelt in het vo ook een rol bij het kunnen bieden van een passend aanbod. Het blijkt dat docententeams niet altijd op de hoogte zijn van de situatie van de leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte. Hierdoor is er in enkele gevallen geen of weinig begrip voor het gedrag van de leerling. In het vo en mbo is het belangrijk om de expertise die in speciale centra is gevestigd over te brengen naar de vakdocenten. Ook de docent metaalbewerking moet om kunnen gaan met een jongen met een autisme spectrumstoornis."
  • "Het schoolondersteuningsplan, waarbij elke school kan aangeven in welk aanbod zij gespecialiseerd zijn, lijkt niet te werken. Reguliere basisscholen specialiseren zich nauwelijks. Veel leerkrachten zijn niet op de hoogte van het bestaan van een schoolondersteuningsplan. Ouders met een kind in het po tasten in het duister of een school genoeg expertise heeft om de juiste ondersteuning te kunnen bieden."
  • "De diagnose speelt nog steeds een grote rol bij de beschrijving van de problematiek van leerlingen, terwijl de ondersteuningsbehoefte op de voorgrond zou moeten staan. In het mbo werd bij een leerling in de bijlage bij de onderwijsovereenkomst en het ondersteuningsplan alleen ADHD vermeld als aanleiding en achtergrond van de vraag om ondersteuning."

Hoe komt het en wat kan je eraan doen?

Stichting AutiPassend Onderwijs Utrecht analyseert de ontwikkelingen als volgt. 

Omdat scholen niet te veel als zorgschool gezien willen worden (want dat zou andere ouders kunnen afschrikken en/of te veel zorgkinderen trekken) maken ze onvoldoende duidelijk in het schoolondersteuningsprofiel wat voor expertise voor extra ondersteuning de school in huis heeft. Daardoor is het voor ouders die die informatie nodig hebben niet duidelijk welke school het beste bij hun kind zal passen en komen kinderen eerder terecht op een school die minder goed in staat is de benodigde extra ondersteuning te geven. Dat maakt het lastiger voor de school om de juiste ondersteuning voor dat kind te bieden.

Omdat de ondersteuning voor de leerling vooral georganiseerd wordt door intern begeleiders en zorgcoördinatoren (wat mogelijk ingegeven wordt door de manier van financiering vanuit het samenwerkingsverband), speelt de diagnose een belangrijke rol bij het vaststellen van de extra ondersteuningsbehoefte. Een diagnose kan zeker behulpzaam zijn, maar is slechts een startpunt (zie Is een diagnose autisme een voordeel of een nadeel? waar we schrijven: "Wij vinden het belangrijk dat begeleiders, ook als de diagnose bekend is, goed kijken naar individuele kenmerken"). Als de ondersteuningsbehoefte door de leraren zelf zou kunnen worden vastgesteld, kan veel meer gekeken worden naar de soort activiteiten en omstandigheden waarbij de leerling hulp nodig heeft, en zal de diagnose minder doorslaggevend zijn. Het gaat om wat dat specifieke kind in de klas nodig heeft (en dat is bij elk kind met autisme weer anders) en er zijn vaak didactische aanpassingen nodig in plaats van zorg.

Omdat alleen vooral het zorgteam betrokken is bij het bepalen van de benodigde ondersteuning, is bij de VO-docenten niet goed bekend wat een bepaalde leerling nodig heeft, en blijft de ondersteuning voornamelijk beperkt tot "standaard" pakketten buiten de reguliere lessen (een training buiten schooltijd, een persoonlijke coach, trajectbegeleiding). Dat zijn prima invullingen van extra ondersteuning, maar als dat ertoe leidt dat docenten in de les geen extra ondersteuning geven, werkt het averechts.
We gunnen docenten succes met hun leerlingen. Docenten hebben vaak het idee dat ze te weinig weten van autisme en durven er daarom niet aan te beginnen. Ze kunnen zeer geholpen zijn met tips en handreikingen die geen tijd of werk hoeven te kosten. Bijvoorbeeld dat een leerling hen niet aankijkt niet altijd desinteresse is, maar kan betekenen dat hij prikkels uitschakelt om goed op te letten wat er gezegd wordt.

Het zou ook fijn zijn als de schoolleiding docenten ondersteunt bij een goede logistiek. Als docenten zelf moeite hebben om het schoolwerk goed te plannen waardoor leerlingen overladen worden, als roosters chaotisch zijn met veel lesuitval, zijn er altijd leerlingen die hier meer last van hebben dan andere. Dat soort problemen hoeven niet altijd gezien te worden als een extra ondersteuningsbehoefte voor die leerlingen maar zouden eerder moeten worden gezien als een opdracht voor de school om een goede basis te leggen waar alle leerlingen van kunnen profiteren.

Vandaar onze conclusie dat de extra ondersteuning te weinig geïntegreerd wordt in het dagelijkse onderwijsproces. Dit leidt tot onnodige complexiteit voor de onderwijsprofessionals en onvoldoende ondersteuning voor de leerling die dat nodig heeft.


Ander politiek nieuws over Passend Onderwijs: zie overzicht Landelijke politiek

1-10 of 92