Nieuws‎ > ‎

Boekreview: Uitlegmoeder - Een tiener met autisme in huis

Geplaatst 26 mei 2016 12:32 door AutiPassend Onderwijs Utrecht
Review geschreven door Sandra Muller, bestuurslid van Stichting AutiPassend Onderwijs Utrecht, vanuit het perspectief van ouders van een kind met autisme en cognitief talent.

Titel: Uitlegmoeder - Een tiener met autisme in huis
Auteur: Janneke van Bockel
Verschenen: maart 2016
Uitgever: Lannoo

Janneke van Bockel, de initiatiefnemer van Verwendag voor ouders van een kind met autisme, vertelt over wat ze met haar dochter met autisme (nu een 16-jarige havo-leerling) meemaakte in de periode van groep 7 tot de 2e klas van de (reguliere) middelbare school. Ze vertelt anekdotes over de bijzondere manier van denken van haar dochter en hoe ze zich als moeder voelt. Ze vertelt hoe ze telkens weer zoekt hoe ze haar dochter uitleg kan geven over de wereld, en hoe ze anderen (voorzichtig) uitleg geeft over wat wel en niet werkt bij de omgang met haar dochter (vandaar de titel Uitlegmoeder).

Het is geschreven in de vorm van korte column-achtige verhaaltjes in de ik-vorm, die in eerste instantie volledig los van elkaar lijken te staan, maar na een tijdje ontdekte ik een paar doorlopende lijnen. Langzamerhand ging ik meeleven met de zoektocht naar bijvoorbeeld een logeerhuis, psychiater en school. Ik kon me inleven in haar dochters passie voor dansen en moeizame sociale contacten. Ik voelde mee met haar emoties als moeder wanneer de gesprekken met zorgverleners of school niet naar wens verlopen, of als klasgenoten handtekeningen verzamelen om haar dochter uit de klas te krijgen.

Zo schrijft ze over het eerste zorgoverleg in het brugklasjaar:

"[...] Ook al zijn ze nog niet ingegaan op ons aanbod om te overleggen met de thuisbegeleiding, ze hebben wel beloofd Carla, de externe coach die dochterlief zo voortreffelijk door het laatste basisschooljaar heen gesleept heeft, in te schakelen en uit het rugzakje te betalen. Niet dat er concrete afspraken gemaakt zijn, maar dat komt vast na dit gesprek. 'Hoop je', fluistert het duiveltje in mijn hoofd. [...] 'Sorry', zegt de ambulant begeleider dan plotseling, 'ik heb eigenlijk maar twintig minuten, want ik moet naar een andere afspraak. Zullen we op een ander moment afstemmen hoe we dat doen? Misschien moeten we eerst even aankijken hoe het gaat.' Daar ben ik het helemaal niet mee eens, dat heb ik de afgelopen jaren iets te vaak gehoord, maar ik houd wijselijk mijn mond en vraag de mentor hoe het volgens haar gaat in de klas. [...]"

Dit boek is een vervolg op IJskastmoeder (2009), waarin Janneke van Bockel vertelde over haar zoektocht nadat ze hoorde dat haar dochter autisme heeft. Uitlegmoeder kan echter ook prima los daarvan gelezen worden. Enkele verhaaltjes uit beide boeken zijn ook gepubliceerd op www.ijskastmoeder.nl, kijk bijvoorbeeld eens bij het trefwoord school of opvoeden.

Achterin staan aanbevelingen voor andere boeken over bijvoorbeeld beïnvloeding, opvoeden en autisme, met per boek een korte samenvatting van wat je eraan zou kunnen hebben. Het onderdeel "Autisme in vogelvlucht" geeft een kort overzicht van wat autisme nu eigenlijk is, met als belangrijkste tip dat je het eigenlijk nooit helemaal kunt snappen. Daarom adviseert ze een open en nieuwsgierige houding, blijf als een detective telkens weer onderzoeken waarom hij/zij zo doet en hoe je eigen reactie daar invloed op heeft.

Conclusie: Het boek zal een gevoel van herkenning bieden voor een deel van de ouders van tieners met autisme, al zal dat niet voor alle ouders gelden. Je hoort vaak: "Als je één kind met autisme gezien hebt, dan heb je één kind met autisme gezien." Dit boek biedt een inkijkje in hoe één moeder omgaat met de opvoeding van en de zorg voor één kind met autisme, wat zeker interessant kan zijn voor en inspiratie kan bieden aan andere ouders. Voor wie beroepshalve te maken heeft met ouders van een kind met autisme kan dit boek inzicht bieden in hoe je eigen handelen over kan komen bij ouders, met zowel positieve als negatieve voorbeelden.