Nieuws‎ > ‎

Gemiste kans: Utrechts vwo mag overbelaste jongen dwingen tot aanwezigheid

Geplaatst 10 apr. 2015 16:14 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 27 nov. 2016 06:32 bijgewerkt ]
Vervolg op Utrechtse leerling met Asperger in de knel op regulier vwo: het College van de Rechten van de Mens deed op 27 maart 2015 uitspraak in deze zaak en oordeelde dat de school aan de wet voldoet door een zeer slimme, zwaar dyslectische en zwaar overbelaste jongen met Asperger te dwingen aanwezig te zijn bij de voor hem nutteloze lessen Frans en Duits. En dat terwijl hij veel extra begeleidingsuren nodig heeft, die hij nu buiten schooltijd moet doen, naast zijn huiswerk dat voor hem ook veel zwaarder is dan voor anderen.

Exacte vakken en talen

In de exacte vakken is deze jongen heel goed, daarin haalt hij makkelijk vwo-niveau. 

Talen zijn veel moeilijker voor hem: als aan hem dezelfde eisen zouden worden gesteld als aan normale leerlingen zou hij niet eens vmbo-niveau kunnen halen. 

Het is duidelijk dat aanpassing nodig is. De wet voorziet daar ook in: leerlingen met (zware) dyslexie hoeven op het havo en vwo geen examen te doen in een tweede vreemde taal, examen in alleen Nederlands en Engels (met daarnaast exacte vakken) is voor hen toegestaan, mits zij in de bovenbouw een extra bètavak kiezen. Bovendien zijn er voor kinderen met (zware) dyslexie of andere beperkingen, afwijkingen mogelijk voor de manier waarop het eindexamen wordt gedaan, zoals bijvoorbeeld langere tijd krijgen om het examen te maken.

In de onderbouw is het echter de bedoeling van het Ministerie van Onderwijs dat alle leerlingen naast Nederlands en Engels ook Frans en Duits volgen, ook al laten zij het vak in de bovenbouw vallen.

Individuele aanpassingen

Ook al is het de bedoeling dat leerlingen alle vaste vakken volgen, er zijn altijd individuele aanpassingen mogelijk, en het is ook mogelijk om lessen te laten vervallen. Kinderen die (chronisch) ziek zijn of een handicap hebben, kunnen vaak lessen structureel laten vallen en toch overgaan bij voldoende hoge cijfers voor andere vakken. Kinderen die snel overbelast zijn, gaan soms slechts halve dagen naar school of een paar dagen per week naar school en doen de rest thuis. Maatwerk voor die kinderen omvat dan ook vaak ontheffing voor bepaalde vakken die niet nodig zijn voor het eindexamen, zoals ook hier het geval is.

Er zijn scholen, ook in Utrecht, die voor individuele kinderen in de onderbouw wél de lessen in vreemde talen laten vallen als de leerling overbelast is. Op die manier kan zo'n leerling toch overgaan naar het volgende schooljaar.

Wat heeft deze leerling nodig?

Om het vwo-examen Nederlands en Engels te kunnen halen heeft deze jongen vele uren per week extra begeleiding nodig, ook al zou hij tijdsverlenging krijgen bij de examens. Bovendien kost het hem vele uren meer dan normaal om zijn huiswerk te maken, niet alleen voor de talen maar ook voor vakken als geschiedenis, dat hem door de "talige" manier van aanbieden ook veel moeite kost. Door zijn Asperger is hij bovendien sneller overprikkeld dan de meeste leerlingen. Hij besteedt nu bijna 60 uur per week aan school en huiswerk en is zwaar overbelast. Ook zijn GZ-psycholoog heeft er bij school al diverse malen op aangedrongen om deze jongen minder te belasten door Frans en Duits te schrappen.

Zijn IQ-tests en CITO-score geven een vwo-niveau aan. Deskundigen wijzen op het belang voor deze jongen om op het reguliere vwo te blijven en niet naar het speciaal onderwijs te gaan, omdat het speciaal onderwijs voor zijn problematiek geen toegevoegde waarde heeft. Het gaat, afgezien van de zware overbelasting, eigenlijk heel goed op de reguliere school.

Naar een lager schoolniveau gaan, zoals havo, zou betekenen dat hij nooit vwo-examen zou kunnen doen, terwijl hij dankzij zijn bèta-talent wel degelijk een vwo-diploma zou kunnen halen en een universitaire studie zou kunnen doen. Om door te mogen stromen van havo naar vwo worden hoge eisen gesteld en dat zou hij waarschijnlijk op het gebied van de talen niet halen. Bovendien zijn Frans en Duits ook verplicht in de havo-onderbouw, dus daar zou zich hetzelfde probleem voordoen.

Het zou hem enorm helpen als hij in plaats van de lessen Frans en Duits (waar hij niets van opsteekt en die hij ook niet nodig heeft voor zijn aangepaste programma Frans en Duits), extra begeleiding zou kunnen krijgen voor Nederlands en Engels, zodat hij thuis meer tijd overhoudt voor zijn huiswerk en voor sociale activiteiten. Nu moeten alle begeleidingsuren buiten schooltijd plaatsvinden en houdt hij vrijwel geen tijd over voor ontspanning, terwijl dat juist voor kinderen met autisme zo belangrijk is. Ondanks de overbelasting is deze jongen erg gemotiveerd om vol te houden, omdat hij later een bèta-studie wil gaan doen. Maar omdat de boog altijd gespannen is voor deze jongen, is hij vaak ziek. Daardoor mist hij weer lessen, die hij weer moet inhalen en daardoor wordt hij nog meer belast.

Het zou hem ook helpen als hij vakken als muziek en beeldende vorming zou mogen laten vallen, maar ook daar gaat de school niet mee akkoord, terwijl een dergelijke aanpassing toch gebruikelijk is bij kinderen met beperkingen.

Het standpunt van de school

Het Gerrit Rietveld College blijft eisen dat deze leerling in de onderbouw het volledige lesrooster inclusief de lessen Frans en Duits bijwoont en het College van de Rechten van de Mens geeft hen nu gelijk

De school vreest dat als ze het voor hem zouden toestaan, ze het ook voor vele andere leerlingen met dyslexie zouden moeten toestaan. Echter, niet alle leerlingen met dyslexie hebben verklaringen van medische professionals die aangeven dat het voor deze leerling een uitzonderlijk zware belasting zou zijn om Frans en Duits te moeten volgen. Er zijn verschillende gradaties van dyslexie, het is niet zo dat voor alle leerlingen met dyslexie dezelfde regels hoeven te gelden. Bovendien hebben niet alle kinderen met dyslexie, tegelijkertijd ook autisme en een groot talent voor bètavakken. Deze combinatie maakt het voor deze jongen zo lastig, waardoor uitzonderlijk maatwerk vereist is.

Onafhankelijk oordeel?

Interpretatie van wetgeving is in een rechtsstaat voorbehouden aan de rechter en niet aan het ministerie (trias politica). Het College ging echter voor interpretatie van de wet te rade bij het Ministerie van Onderwijs, in hoeverre is het oordeel van het College dan nog onafhankelijk? Bovendien is een van de leden van het College tevens voorzitter van de Ouderraad op de betreffende school. Ook dat wekt de indruk van belangenverstrengeling.

Herhaald heeft de PvdA-minister Bussemaker van OCW in de pers aangegeven dat zij het ten behoeve van het Topsectorenbeleid en het exportprogramma van het Ministerie van Economische Zaken cruciaal vindt dat ook technische jongeren hun talen goed leren beheersen. Duidelijk is dat niet iedereen even bèta als alfa is. Wij vinden het een gemiste kans als bij kinderen met een dominant disharmonisch profiel ontwikkeling van de bètakant te zeer wordt gehinderd door een achterblijvende alfakant. 

De mening van de juridisch adviseur

Katinka Slump, onderwijsjurist en lid van de Raad van Advies van Ouderkracht voor 't kind, schreef een notitie over deze zaak. Daarin stelt ze: "Met deze uitspraak van het College van de Rechten van de Mens staat vast dat het een fabel is, dat we uitgaan van de talenten van kinderen in plaats van hun beperkingen." Ze gaat verder: "Dit is kindermishandeling."

Nog een citaat uit deze notitie:
"Het wrange is dat binnen hetzelfde samenwerkingsverband bij de ene school deze rechtszaak nodig is om aanpassingen te krijgen voor dit kind terwijl bij een andere school in hetzelfde gebied deze aanpassingen al lang worden geëffectueerd. Het gaat dus niet alleen om de inflexibiliteit van schoolbesturen maar ook om willekeur tussen scholen die elkaar daar blijkbaar niet op aan durven spreken."

Als je meer wil weten is het zeer de moeite waard om de volledige notitie College van de Rechten van de Mens en dyslexie te lezen. Het geeft een goede analyse waarom deze uitspraak volgens Katinka Slump onterecht is.

In het Trouw-artikel Frans en Duits onvermijdelijk in de onderbouw zegt de juridisch adviseur van de ouders: 

"De uitspraak is een gemiste kans." Volgens Slump lossen veel scholen problemen met dyslectische kinderen in de praktijk informeel op. "Die komen nooit in de les, maar krijgen aan het eind van het jaar gewoon een 6. Scholen hadden nu een legitimatie kunnen krijgen om leerproblemen bij bepaalde vakken door de vingers te zien. Kinderen blijven nu afhankelijk van scholen met lef."

Tot slot

Wat motiveert nu deze bevlogen jongen en zijn ouders om al deze moeilijke acties tot en met beroep bij het College van de Rechten van de Mens in gang te zetten? Dat antwoord is simpel: zijn hoge bèta-intelligentie wil zich maximaal in een mooie technische universitaire studie kunnen ontwikkelen. Een vwo-diploma maakt dat mogelijk. Werken met de handen in een ambacht, zoals het ministerie nu ook promoot, is minder geschikt voor hem. Op de universiteit heb je doorgaans alleen Nederlands en Engels nodig en vind je volop ‘’slimme soortgenoten’’. Je wordt een gelukkiger mens als je je optimaal kunt ontplooien. Dus het loont zeer om te strijden tegen ongelijke behandeling en onrecht. Dit is geen passend onderwijs!