Nieuws‎ > ‎

Zembla toont tekortkomingen passend onderwijs en publicatie rapport Van Miep ziek naar Miep op maat

Geplaatst 22 apr. 2015 03:53 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 23 okt. 2017 13:32 bijgewerkt ]

Dat is een opmerkelijke politieke uitspraak in een documentaire van 22 april 2015 waarin Zembla de wereld van passend onderwijs onderzoekt en "stuit op wanhopige ouders, machtige schoolbestuurders en een strijdlustige jurist die voor elk kind probeert af te dwingen waar het recht op heeft: onderwijs".

Goede documentaire van Zembla

Zembla legt de vinger op de zere plek: voor kinderen met autisme en/of hoogbegaafdheid is vaak geen passende school te vinden. De Wet Passend Onderwijs geeft scholen de vrijheid om per regio te beslissen hoe ze extra ondersteuning bieden aan leerlingen die dat nodig hebben. Samenwerkingsverbanden geven aan dat ze een passend aanbod hebben, maar als de ouders het daar niet mee eens zijn, omdat de school bijvoorbeeld overduidelijk een te laag niveau heeft, dan komt het kind vaak thuis te zitten en kunnen de ouders naar de geschillencommissie of rechtbank. Langdurige kwesties, ondertussen voelt het kind zich buitengesloten.

Dit wordt getoond aan de hand van voorbeelden van slimme kinderen met autisme die wel willen leren, maar geweigerd worden door scholen of het gewoon niet vol kunnen houden in (grote) groepen omdat ze sneller dan anderen overprikkeld raken.

Deskundig commentaar wordt gegeven door onderwijsjurist Katinka Slump (Advies Onderwijsrecht, Ouderkracht voor 't kind, columnist Balans Magazine, onbezoldigd steun en toeverlaat voor vele ouders wiens kind vastloopt in het schoolsysteem) en Erik Gerritsen (bestuurder bij de Jeugdbescherming Amsterdam, binnenkort secretaris-generaal van VWS) die we ook kennen van zijn pleidooi voor een doorbraak voor thuiszitters).

Geheime contracten school-ouders openbaar gemaakt

Parallel aan de uitzending publiceerde Ouderkracht voor 't kind het rapport Van Miep ziek naar Miep op maat. Het is een heldere uiteenzetting van de ontwikkelingen in het onderwijs die ertoe hebben geleid dat steeds meer kinderen geen onderwijs krijgen. In het rapport staan ook cijfers en een grafiek van onze pagina Thuiszitters: aantallen zoals opgegeven door de overheid

Vervolgens geeft het rapport de historie en analyse van 55 Miep-ziek-contracten, geheime contracten tussen scholen en ouders. Onderwijsjurist Katinka Slump heeft via een jarenlang lopende procedure uiteindelijk afgedwongen dat die "geheime" Miep-ziek-contracten openbaar werden gemaakt.
 
Het rapport is een pleidooi voor eenduidige regels om voor alle thuiszitters onderwijs mogelijk te maken. Een aanrader!

Ontroerend citaat van ouders thuiszitter

In de inleiding van het rapport Van Miep ziek naar Miep op maat (onder redactie van Frank Hoogeboom, Emil Roelofs en Katinka Slump) geven de ouders van een thuiszittend kind treffend aan hoe schrijnend het probleem is:

Passend onderwijs is bedoeld om kinderen te faciliteren om naar vermogen zich te ontwikkelen en hen voor te bereiden op hun latere rol in de maatschappij. Voor kinderen die om welke reden dan ook niet passen in het bestaande onderwijsaanbod, heeft onderwijs echter een heel ander effect. Veel van deze kinderen krijgen jaar na jaar, maand na maand en dag na dag mee dat zij niet oké zijn. Zelfs als ze hun best doen, halen ze de norm niet. Ze zijn te snel moe, of ze leren te snel, of ze leren anders, of ze redden het niet in een (drukke) klas. Deze kinderen krijgen voortdurend de boodschap dat zij falen. Zij moeten soms van school af, bezoeken soms vele scholen omdat het kind nergens past. Soms ook worden ze nergens meer toegelaten. De psychologische schade die deze kinderen wordt aangedaan is enorm. Zij groeien op in de wetenschap ongewenst te zijn, nergens meer bij te horen en niet te passen in de maatschappij. Los van het gebrek aan opleiding dat zo ontstaat, zijn de frustratie, de onmacht en de boosheid welke gecreëerd worden door gebrek aan maatwerk in het onderwijs ontoelaatbaar groot. Bovendien staat het haaks op de bedoeling van onderwijs.

Reacties in de media

Radio

Op Radio 1 was ook op 22 april een interview te horen met Loes Ypma, lid van de Tweede Kamer voor de PvdA, en Joost van der Made, een vader van een kind met autisme en havo-niveau die zich gedwongen zag om zelf thuis les te gaan geven (Joost is ook te zien in de Zembla-documentaire).

Kranten en websites

Diverse kranten en online media besteedden er ook aandacht aan:

Tweede Kamer

Tjitske Siderius (SP) tweet dat er voldoende steun is voor een debat (dankzij PvdA, CDA, GL). Later ging dit debat toch niet door.
Wel werden er vragen over gesteld en daarom kwam de staatssecretaris van onderwijs Sander Dekker op 22 mei met een Kamerbrief over thuiszittende leerlingen en passend onderwijs waarin hij die vragen beantwoordde. Daarin schrijft hij:
In [...] september 2014 [...] bleek een brede Kamermeerderheid voor het mogelijk maken van maatwerk voor kinderen, wanneer onderwijs op een school (tijdelijk of gedeeltelijk) niet wenselijk of mogelijk is. Op dit moment vindt een inventarisatie plaats onder welke voorwaarden en voor welke leerlingen onderwijs op een andere locatie dan de school verder mogelijk gemaakt kan worden. Op basis van deze inventarisatie werk ik een aantal scenario’s uit waarover ik u voor de zomer informeer. Naar aanleiding van het gesprek dat ik hierover met uw Kamer zal voeren, zal ik komen tot een definitieve regeling voor onderwijs op een andere locatie dan de school.

Een motie van Loes Ypma (PvdA), Michel Rog (CDA), en Paul van Meenen (D66) over de aanpak van het hoge aantal thuiszitters werd aangenomen op 16 juni 2015. Hij luidt:
Constaterende dat het onacceptabel is dat duizenden leerlingen thuiszitten en niet het onderwijs volgen waar zij recht op hebben; constaterende dat de onderwijsinspectie in het Onderwijsverslag 2013/2014 stelt dat de nieuw gevormde regionale samenwerkingsverbanden veel kunnen betekenen bij de aanpak van het hoge aantal thuiszitters; stelt vast dat thuiszittende leerlingen steeds beter in beeld zijn bij deze samenwerkingsverbanden, maar dat dit nog niet altijd onmiddellijk tot een passend aanbod leidt; verzoekt de regering om, in overleg te gaan met de samenwerkingsverbanden en gemeenten en ervoor te zorgen dat de samenwerkingsverbanden alle kinderen die thuiszitten in beeld hebben en trachten ervoor te zorgen dat ze weer onderwijs kunnen genieten; verzoekt de regering tevens om, snel in kaart te brengen op welke wijze de samenwerkingsverbanden op effectieve wijze een dekkend aanbod van voorzieningen kunnen leveren om thuiszittende leerlingen naar school te laten gaan of onderwijs op maat te bieden en hierbij te stimuleren dat er in de regio een persoon of instantie ingesteld wordt met doorzettingsmacht voor een oplossing wanneer deze uitblijft.
Een aangenomen motie betekent dat de Tweede Kamer aan de regering verzoekt om hier actie op te nemen. De regering zal over het algemeen gehoor geven aan die motie en het verwerken in nieuwe wet- of regelgeving, maar dat gebeurt niet altijd.
[Update: het laatste nieuws over het invoeren van een doorzettingsmacht in 25 september 2015 - Brief van staatssecretaris aan Kamer over Passend Onderwijs]

Reacties van onderwijsorganisaties

De VO-Raad geeft onjuiste informatie

De reactie van de VO-Raad (belangenorganisatie van middelbare scholen) bevat een aantal onjuistheden, zoals duidelijk gemaakt door Katinka Slump in haar tweets van 24 april 2015 (deel 1 en deel 2).
  • De aantallen thuiszitters die de VO-Raad noemt kloppen niet. De VO-Raad suggereert dat het aantal gedaald is van 1.700 naar 1.084, maar zij spreken alleen over de op een school ingeschreven thuiszitters en dan alleen die aan het begin van het schooljaar, dat is alleen de donkerblauwe categorie uit bovenstaande grafiek. (Uitleg: zie Verschillende definities van thuiszitters.)
    En zelfs die getallen citeren ze niet correct, in werkelijkheid toonde het aantal (ingeschreven) thuiszitters een daling van 1.533 naar 1.101, of correcter een daling van 4.143 naar 3.966, zie de reacties op de tweet van de VO-Raad.
    Het totaal aantal thuiszitters, als je ook niet-ingeschreven thuiszitters meerekent, nam in die periode toe van 13.890 naar 15.124, vooral door het uitschrijven door scholen (absoluut verzuim) en door de enorme groei in het aantal vrijstellingen van de leerplicht onder artikel 5a (wat door scholen en leerplichtambtenaren vaak voorgesteld wordt als oplossing in moeilijke gevallen).
  • De VO-Raad suggereert ten onrechte dat de inspecteur bijzondere opdrachten betrokken moet worden bij het toestaan van onderwijs thuis bij (psychisch) zieke kinderen.
  • De VO-Raad suggereert ten onrechte dat de financiering van onderwijs op maat beperkt is tot de rijksbekostiging voor de leerling. Sinds de Wet Passend Onderwijs is de leerlinggebonden financiering (LGF) vervallen en hebben de samenwerkingsverbanden een lumpsum om naar eigen inzicht te verdelen over de leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben.

Verus geeft onjuiste informatie

Verus, vereniging voor katholiek en christelijk onderwijs, publiceerde op 12 mei 2015 het nieuwsbericht 'Laat samenwerkingsverband niet opdraaien voor kosten onderwijs langdurige thuiszitters'. Daarin reageert Jack Biskop, directeur van samenwerkingsverband Roosendaal/Moerdijk eo en voormalig CDA Tweede Kamerlid, op de uitspraak van staatssecretaris Sander Dekker dat scholen moeten betalen voor onderwijs thuis als zij geen passend onderwijs kunnen bieden.

Katinka Slump reageerde op 20 mei 2015 hierop met maar liefst 43 tweets. Stichting AutiPassend Onderwijs Utrecht maakte een overzicht hiervan:
De onderwijsjurist vraagt bijvoorbeeld of Jack Biskop bedoelt dat bij 'conflictgevallen' tussen school en ouders, de school niet betaalt en het kind het recht op onderwijs verliest? 
Ze stelt o.a. dat Jack Biskop de werkelijke oorzaak van de vele thuiszitters niet kent, het is een aanbodprobleem / gebrek deskundigheid school. Katinka Slump vindt het zeer schrijnend dat hij de reden voor de explosieve groei van de vrijgestelden 5a niet verklaart. Het is bekend dat de afgelopen jaren leerbare, door scholen verwijderde, leerlingen noodgedwongen een beroep deden op vrijstelling van de leerplicht onder artikel 5 sub a ("niet tot leren in staat vanwege fysieke of psychische beperkingen). En zo werden vele talentvolle kinderen afgeschreven omdat onze scholen minder en minder kindgeschikt zijn.

Directeur samenwerkingsverband suggereert dat effecten passend onderwijs nog moeten komen

Op de website van het Ministerie van Onderwijs is een blog geplaatst van Nicole Teeuwen, directeur van samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Rotterdam. Daarin suggereert ze dat de problemen van de getoonde kinderen veroorzaakt zijn in het oude systeem en dat je met 8 maanden Passend Onderwijs niet kunt verwachten dat dat al opgelost is. Maar de drie kinderen uit de Kop van Noord-Holland die geportretteerd werden in Zembla, kwamen thuis te zitten op de dag dat de Wet Passend Onderwijs werd ingevoerd. Je kunt dat toch niet wijten aan het oude systeem, als die wet 7 jaren van voorbereiding gehad heeft? Hoe lang moeten de huidige kinderen wachten? Op het basisonderwijs is in 1998 het programma "Weer Samen Naar School" ingevoerd, dat vergelijkbare doelen had als Passend Onderwijs: het bevorderen van de integratie in het basisonderwijs van leerlingen die speciale zorg nodig hebben. In de brede evaluatie van 2005 is geconcludeerd dat dit niet gelukt is en dat er nieuwe plannen zouden worden gesmeed (Passend Onderwijs?).

Het is waar dat Passend Onderwijs nieuwe kansen biedt, zoals Teeuwen aangeeft. Het is ook waar dat voordat Passend Onderwijs werd ingevoerd, vele scholen al mogelijkheden zagen om beter passende onderwijsvormen te creëren, zie School-voorbeelden in Nederland. Is het niet meer een kwestie van wil, dan een kwestie van mogelijkheden? Zie ook de column van Erik Gerritsen die aangeeft dat er geen wettelijke en financiële belemmeringen zijn om om maatwerk te leveren in de vorm van onderwijs thuis/op afstand voor die kinderen waarvan onafhankelijk is vastgesteld dat ze simpelweg niet in staat zijn om onderwijs op school te genieten. Gerritsen concludeert dat er blijkbaar sprake is van handelingsverlegenheid bij de betrokken instanties. Dat werd door Zembla duidelijk aangetoond: onder het mom van "Wij van het samenwerkingsverband vinden het een passend aanbod" terwijl dat overduidelijk niet zo is, worden de leerlingen en hun ouders in de steek gelaten. Het zou hen meer sieren als ze zouden zeggen: klopt dat het niet passend is, wij zullen onze scholen aansporen snel een beter passende oplossing te bieden.


Gerelateerde berichten: