Rationalisatie helpt voor schoolmotivatie en voldoendes halen

Ouders vertellen ons vaak dat hun kind moeite heeft om de juiste antwoorden op toetsen te geven. Ze kennen de stof wel, maar krijgen toch een onvoldoende. Ze nemen de vraag te letterlijk of denken te ver door. Hoe kun je dat verbeteren?

Jongeren vinden school soms ook nutteloos, want ze willen later toch niets doen met wat ze daar leren. Waarom zouden ze nog moeite doen voor school?

Wat kan helpen, is om vanuit een visie voor de toekomst stap voor stap uit te leggen waarom school belangrijk is en hoe je voldoendes kunt halen. 

De redenatie gaat ongeveer als volgt:
  1. Later, na alle opleidingen en studies, wil je een leuke baan waar je iets kunt doen dat je interesseert, met een goed salaris. Daar heb je vele jaren plezier van.
  2. Om zo'n baan te krijgen, helpt het heel erg als je diploma hebt van een studie in die richting. Met een beetje mazzel is dat een studierichting die je interesseert en is het leuk om zo'n studie te volgen.
  3. Om zo'n studie te mogen doen, helpt het heel erg als je een diploma van de middelbare school hebt van het juiste niveau en profiel. Zie ook onze pagina Profielkeuze en studiekeuze: tips voor leerlingen met autisme.
  4. Om dat examen van de middelbare school te halen, moet je bepaalde lesstof kennen die door de overheid is vastgesteld voor dat diploma. Die kennis heb je misschien niet nodig voor je vervolgstudie of baan, maar je moet ermee aantonen dat je bepaalde soorten lesstof van een bepaalde moeilijkheidsgraad kunt leren in de tijd die ervoor staat.
  5. Om dat middelbare schoolexamen te mogen doen, moet je telkens naar een nieuw schooljaar "overgaan". De school laat je overgaan als ze het idee hebben dat je de lesstof van dat jaar voldoende hebt geleerd en ze inschatten dat je uiteindelijk zult slagen voor dat examen.
  6. Om over te gaan, moet je genoeg voldoendes halen voor je toetsen / proefwerken / repetities / projectverslagen / practica enzovoorts gedurende het schooljaar.
  7. Om een voldoende te halen, moet je aan de docent laten zien dat je de lesstof kent die hij/zij in de maand(en) daarvoor aan je heeft geprobeerd te leren. Het helpt daarbij om de vragen/opdrachten niet letterlijk te beantwoorden/doen, maar om ze te zien als een aanleiding om te laten zien dat je weet wat de docent daarover aan je heeft proberen te leren en dat je dat inderdaad geleerd hebt. 
    • Daarom moet je bij wiskunde alle tussenstappen van de berekening opschrijven in plaats van alleen het eindantwoord, om te laten zien dat je het antwoord op de manier kunt berekenen die de docent je geleerd heeft. 
    • Daarom moet je bij een vraag als "Wat heb je geleerd over ..." niet antwoorden "Niets" omdat je alles al wist, maar dat zien als een aanleiding om over dat onderwerp te vertellen wat in de lesstof zat waarover deze toets gaat.
    • De site 'Geschiedenis Vandaag' heeft goede tips in hun artikel Hoe beantwoord ik een (toets)vraag, die niet alleen voor geschiedenis gelden. Bijvoorbeeld: "Als je een vraag voor je krijgt, begin je altijd te denken: wat wordt er van mij verwacht bij deze vraag?" Ook de rest van dit artikel is op meerdere schoolvakken toepasbaar.
    • Download het stappenplan Open toetsvragen beantwoorden. Zoals het stappenplan zegt: "Vooral bij open vragen is het ingewikkeld om te bedenken wat de docent van jou verwacht en welke kant hij/zij op wil met zijn vraag." Gelukkig geven ze daar goede suggesties voor.

Gerelateerd op deze site:
  • examenblad.nl beschrijft de verplichte lesstof voor de examens vmbo/havo/vwo die door de overheid zijn vastgesteld. Selecteer het gewenste examenjaar en niveau, en zoek dan op de naam van een vak, bijvoorbeeld 'Engels' of 'biologie' om het 'examenprogramma' te vinden, waarin staat welke examenstof geldt voor het schoolexamen en welke stof voor het centraal examen. De 'syllabus' geeft een toelichting op de stof voor het centraal examen.