Samenwerking met onderwijs in Utrecht

  
In 2012, 2013 en 2014 hebben wij vele gesprekken gevoerd met het Samenwerkingsverband VO Utrecht/Stichtse Vecht, genaamd Sterk VO. Wij geven telkens signalen af dat het passend onderwijs voor kinderen met autisme moet verbeteren, maar telkens reageert Sterk VO dat ze maar weinig signalen krijgen over individuele leerlingen. Ze vragen ouders om zich te melden. Scholen melden aan Sterk VO blijkbaar dat het goed gaat met de leerlingen met autisme en ze hebben maar weinig thuiszitters met autisme. (Hierbij hanteren ze een beperkte definitie van thuiszitters, zie onze uitleg over aantallen thuiszitters). 

Kennelijk is het voor Sterk VO onvoldoende als wij de typische problematiek melden en hen schattingen van de aantallen geven, ze willen hardere informatie over de aantallen leerlingen die in hun gemeenten in de problemen zitten, en over de aard van die (individuele) problemen. Ouders melden het kennelijk zelden bij het samenwerkingsverband als het toch (te) zwaar is voor hun kind. Wij geven aan dat ouders dat niet altijd durven omdat ze vrezen dat het tegen hen werkt, of ze weten dat het binnen de huidige mogelijkheden van de school best goed gaat ook al vinden ze de huidige mogelijkheden te beperkt, of omdat ze thuis al overbelast zijn. Sterk VO gaf aan dat ze toch graag die verhalen willen horen. Ze benadrukken dat ze op een positieve manier openstaan voor ouders, en als ze niet direct reageren of als je ontevreden bent over het antwoord kun je gewoon nog een keer (harder) aan de bel trekken, of hoger in de boom (zie oproep). De impliciete suggestie is dat als ze veel signalen over hetzelfde soort probleem ontvangen, ze wellicht ook structureel iets kunnen verbeteren. Wij horen hen ook echter regelmatig de suggestie opperen dat ouders onvoldoende inzicht zouden hebben in wat het beste is voor hun kind.

Hieronder kun je lezen hoe we per gebeurtenis verslag deden van de voortgang.

Oktober 2012 - Eerste resultaten

We hebben presentaties gegeven bij het Samenwerkingsverband (SWV) voortgezet onderwijs Utrecht en Vechtstreek, dat voor alle middelbare scholen in de stad Utrecht en Vechtstreek het passend onderwijs vorm moet gaan geven.
Het SWV is overtuigd geraakt van ons ouderperspectief (gesteund door de al aangemelde ouders) op het onderwijs voor slimme kinderen met ASS en wil het gelukkig ook concreet maken. Wij vroegen om twee experimenten: 1 op een reguliere school met bijvoorbeeld een Special Class voor kinderen met autisme en 1 op een VSO met bijvoorbeeld een havo of vwo klas. Deze concretisering vraagt om een tussenstap omdat onvoldoende is aangetoond of hiervoor voldoende leerlingen zouden zijn. Ook wil het SWV nog meer ervaring en kennis opdoen m.b.t. dit type kinderen: want individueel maatwerk is nodig en dus ook een scala aan ondersteuningsarrangementen.

Wij hebben aangegeven dat we al een groep ouders hebben die urgentie voelen omdat hun kind volgend jaar naar de middelbare school moet. Zij staan nu voor een lastige keuze en willen graag advies over de goede school en het passende onderwijs dat hun kind nodig heeft. Het SWV heeft naar aanleiding daarvan een 'actietafel ASS' georganiseerd.

November 2012 - Actietafel ASS

In november 2012 heeft het Samenwerkingsverband (SWV) VO Utrecht en Vechtstreek de ouders van 14 achtste-groepers uit onze achterban uitgenodigd voor een individueel gesprek waarbij diverse professionals uit de Utrechtse onderwijswereld aan tafel zaten. Het doel was om concreet te inventariseren wat de onderwijsbehoeften van deze kinderen zijn, wat de mogelijkheden in de stad Utrecht zijn en welk onderwijsaanbod nog ontwikkeld moet worden. Een mooie kans!

Er zijn prettige gesprekken gevoerd, de ouders voelden zich welkom en serieus genomen. Voor diverse ouders was dit een eye-opener in de zin van wat er mogelijk is, maar helaas ook voor wat er niet mogelijk is in Utrecht.

Er is door het SWV een samenvattend verslag geschreven waarin ook diverse aanbevelingen voor het vervolg.

Concrete stappen die toen voorgesteld zijn:

  • Per actietafel-dossier (leerling en ouders) een begeleider passend onderwijs als regisseur (half december 2012 gerealiseerd)
  • Verbreding van de POVO-procedure (SO-V(S)O)
  • Inrichten van een ouderinformatiepunt
  • Uitbreiden/aanpassen van het bestaande aanbod
Details hierover zijn te lezen in het Verslag Actietafel ASS 15 november 2012.

Januari 2013 - Regisseur

In januari 2013 hebben we een voortgangsbespreking met het SWV gehad, zie Afspraken voortgangsoverleg autiplus dd 24-01-2013. Daar bleek dat er nogal wat onduidelijkheid is bij ons ouders over de rol van de regisseur bij het keuzeproces van een middelbare school. Het bleek dat wij dingen verwachtten van de regisseur, die eigenlijk de taken/verantwoordelijkheden van basisschool en ambulant begeleider zijn. Daarom is een en ander door SWV beschreven in Rolbeschrijving regisseur autiplus. Wij gaven nogmaals de urgentie aan van het bieden van nieuwe arrangementen voor autipluskinderen, maar er werd ons verzekerd dat het SWV en de schoolbesturen die urgentie zeker voelen, dat dat heel duidelijk is. Half februari 2013 moeten de regisseurs voor alle actietafel-dossiers weten naar welke school het kind kan gaan, en als er geen passende school gevonden is dan moet er maatwerk plaats gaan vinden. Het SWV stelt: elk kind dat geen passend onderwijs kan vinden is er één te veel, na half februari zal dan ook door het bestuur oplossingen gezocht gaan worden voor deze kinderen. 
 
De ouders zijn er nog niet gerust op dat dit ook tot een goed onderwijsarrangement voor hun kinderen leidt, zie De stem van de ouders.

Februari 2013 - Wethouder

In februari 2013 hadden we een gesprek met de wethouder onderwijs van de gemeente Utrecht (Jeroen Kreijkamp), waarbij ook de directeur van het SWV VO en de beleidsmedewerker onderwijs van de gemeente aanwezig waren. Wij waren met drie ouders en de directeur van het IVIO onderwijs (Emil Roelofs) die overal in Nederland kleine scholen en trajectklassen heeft helpen oprichten voor deze doelgroep van kinderen met autisme en havo/vwo-niveau. De wethouder en de directeur SWV geven aan dat ze onze zorgen serieus nemen en gaan zoeken naar oplossingen. Voor meer informatie, zie het Verslag overleg Jeroen Kreijkamp met ouders van autipassend onderwijs UtrechtZie voor het vervolg van ons overleg met de gemeente Utrecht onze pagina Gemeentelijke Politiek.
 

April 2013 - Basisscholen

In april 2013 gaven wij een korte presentatie aan de gezamenlijke Preventieve Ambulante Begeleiders (PAB-ers) van de 3 samenwerkingsverbanden voor basisscholen in Utrecht (Rooms-Katholiek, Protestants Christelijk en Openbaar). Er waren ongeveer 20 PAB-ers aanwezig. De nadruk lag op het uitleggen van de mogelijke problemen op het VO, het vroeg signaleren en het goed begeleiden van de keuze van een middelbare school voor autipluskinderen. Uit de discussies tijdens de presentatie leiden we af dat ze het probleem serieus nemen en aan het denken gezet zijn. Daar zijn we blij mee! Ze herkenden ook het probleem dat als scholen het niet weten, ze geneigd zijn naar SO/VSO te verwijzen; en dat het moeilijk is om dan alsnog naar regulier VO te komen terwijl het met een andere basisschool (of zelfs een andere leerkracht) anders was gelopen.
 

Mei 2013- Veranderingen komend schooljaar

In mei 2013 hadden wij een voortgangsgesprek met het samenwerkingsverband Sterk VO Utrecht en Stichtse Vecht (SWV), zie het verslag dat het SWV hiervan schreef. Onze belangrijkste conclusies zijn, dat er komend schooljaar wel iets gaat veranderen naar aanleiding van de experimentele status van Utrecht, maar dat het wat ons betreft nog onvoldoende is. De versnelde invoering van Passend Onderwijs voor het VO in Utrecht betekent dat de rugzakgelden omgezet worden naar flexibel in te zetten zorgbudgetten, waarbij de school zelf kan kiezen aan welke zorgvorm en aan welke kinderen het besteed wordt. Dat zou meer begeleiding /maatwerk dan dat ene uurtje per week moeten kunnen opleveren bij die kinderen die het nodig hebben. Het geld kan echter ook gebruikt worden voor beperkingen waarvoor nu geen rugzak kan worden gekregen, zoals dyslexie.
Alle reguliere VO-scholen hebben zich geconformeerd aan het basisplus-profiel van het SWV. Dit is de vervanging van het begeleiden van rugzakleerlingen zoals dat nu op de scholen gebeurt. Het omvat persoonlijke coaches die elke week met de leerling praten, en deskundigheidsbevordering van docenten. De scholen plannen geen lichte of medium arrangementen, er komen dus vooralsnog geen speciale voorzieningen uit onze preventiepiramide zoals een time-out of een integratieklas. Het SWV heeft als standpunt dat ze de school kunnen stimuleren om uitgebreidere arrangementen te bieden, maar dat de school er zelf voor moet kiezen, zelf het eigenaarschap moet nemen.
Wat betreft het aanbieden van VSO op havo/vwo niveau: uit het in maart 2013 officieel gepubliceerde onderzoek van Oberon naar dekkend aanbod blijkt dat er onvoldoende havo/vwo aanbod is met name voor autipluskinderen in het Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO). Het SWV is van plan om aan het begin van het nieuwe schooljaar via IVIO@School havo/vwo te bieden op de Fritz Redlschool voor kortdurende klinische opnames, en heeft ook plannen om hetzelfde te doen op de Utrechtse school (bedoeld voor kinderen die vastlopen in het VO). Hierbij wordt samengewerkt met Emil Roelofs, directeur IVIO Onderwijs Groep. IVIO@School is gespecialiseerd in onderwijs aan o.a. kinderen met een stoornis in het autistisch spectrum, kinderen met een bovengemiddelde intelligentie en kinderen met psychische beperkingen. Deze kinderen werken samen met de docenten van de IVIO@School (via Internet) en de begeleiders (op school) aan hun schoolwerk.

Juli 2013 - Petitie

In juli 2013 spraken wij met ambtenaren van het ministerie van OCW en de directeur van het SWV VO Utrecht, mede naar aanleiding van onze petitie. Ons verslag daarvan, en onze mening over wat daar is gezegd, vind je in het eerste voortgangsbericht van de petitie.

December 2013 - i-klassen

In december 2013 spraken wij het samenwerkingsverband Sterk VO weer. Kernpunten van het gesprek waren de training van docenten, waarbij onze observaties Autisme op reguliere havo/vwo is... als input gebruikt kunnen worden; de i-klas van het OPDC Utrecht; het oppakken van signalen van ouders; en het uitbreiden van VSO's in de regio met havo/vwo. Zie het volledige verslag.
Aanvulling: tijdens het gesprek zei Sterk VO dat de i-klas havo/vwo direct na de herfstvakantie is begonnen, maar de klas blijkt in de loop van december te zijn gestart, opbouwend naar ongeveer 5 leerlingen in januari.
In het "jaaroverzicht" 2013 in Beeld van Sterk VO staat bijna onderaan:
Gesprekken met ouders en start Integratieklassen (najaar 2013) 
Het SWV heeft met ouders gesproken over het aanbod voor leerlingen met een ondersteuningsbehoefte en een licht, middel en zwaar arrangement ontwikkeld. Door o.a. gesprekken met ouders van Stichting AutiPassend Onderwijs zijn we met de Integratieklassen gestart. [...]

Januari 2014 - Zorgcoördinatoren

In januari 2014 hield het samenwerkingsverband VO Utrecht (Sterk VO) een bijeenkomst voor zorgcoördinatoren en loopbaanbegeleiders van Utrechtse middelbare scholen. Wij waren vertegenwoordigd met 3 moeders: Suzanne, Beatrijs en Monique. 
We schrokken er wel van dat bij het parallelle traject voor havo/vwo de mening leek te heersen dat je leerlingen met autisme niet moet “pamperen” op de middelbare school, omdat ze dan later toch alleen maar op de vervolgopleiding zouden vastlopen. Wij hebben betoogd dat autisme een vertraging in de ontwikkeling is, en dat ondersteuning nu juist kan betekenen dat ze later normaal mee kunnen doen aan de maatschappij! 
Wij hadden een eigen programmaonderdeel met een publiek van ongeveer 25 zorgcoördinatoren waarbij we geïnterviewd werden door Frans Jordaan (teamleider Passend Onderwijs van Sterk VO). Hierbij konden we duidelijk maken wat wij als Stichting belangrijk vinden bij de ondersteuning van leerlingen met autisme. Er was veel belangstelling bij de zorgcoördinatoren voor tips vanuit de moeders over hoe met de kinderen om te gaan, zoals: 
  • signalen van overprikkeling herkennen bij een kind en dan maatregelen nemen, 
  • belang van veiligheid op alle gebied (pestbeleid, erbij horen), 
  • klik met een of meer leerkrachten, 
  • erkennen dat niet elke leraar affiniteit heeft met autisme: selecteer daarop, 
  • maatwerk is echt maatwerk en elke dag weer, 
  • evenwicht aanpassing omgeving en zelfregie van kind, 
  • rol van de ouders (zij zijn experts als het gaat om het autisme van hun kind: autisme kent vele varianten)
  • een voorbeeld van een A3 over sterktes/zwaktes van een kind met acties voor kind en docent (vooral op gebied van structuren en communiceren) 
  • Het zou goed zijn als de mentor/docent zelf goed weet wat voor type mens hij / zij is en wat hij / zij bij zichzelf kan ontwikkelen om goed met alle types kind om te gaan. Veel kinderen met een vorm van autisme hebben van nature eigenschappen (bv analytisch, gestructureerd, standvastig) die haaks kunnen staan op de “gemiddelde” eigenschappen van docenten (organisch samenwerken, spontane acties, snel resultaat boeken). Verder is natuurlijk van belang hoe de weerbaarheid van de leerkracht zelf is: zit hij of zij goed in zijn of haar vel? 
Er bleek in de bijeenkomst grote bereidheid bij de zorgcoördinatoren te zijn om meer praktisch te leren hierover, dus het was een goede bijeenkomst die zeker vervolg verdient!

Februari 2014 - Tips

In februari 2014 bleek dat Sterk VO onze Tips voor docenten bij autisme en Asperger en onze praktijkobservaties "Autisme op regulier havo/vwo is..." heeft opgenomen in hun Toolbox communicatie voor ouders en team [opmerking november 2015: deze toolbox staat inmiddels niet meer op de site van Sterk VO].

Maart 2014- Ouderapp

In maart 2014 bracht Sterk VO een ouderapp uit. Op de pagina met Veelgestelde Vragen Werkwijze Samenwerkingsverband van die app zegt Sterk VO:

Waarom is er geen aparte klas voor autistische kinderen?
We gaan uit van wat een leerling nodig heeft en wat de scholen daarop kunnen bieden. Alle VO-scholen bieden extra ondersteuning op maat, afhankelijk van wat een leerling nodig heeft. Niet de beperking staat centraal, maar wat een leerling nodig heeft om zijn schoolloopbaan goed te doorlopen. De scholen maken dus geen klassen op grond van stoornissen, maar bieden allemaal brede ondersteuning en begeleiding. Denk aan een time out ruimte voor leerlingen, een deskundige coach of mentor waar leerlingen elke dag terecht kunnen, hulp bij huiswerk en agendaplanning.

Wij vinden het jammer dat ze spreken over autistische kinderen in plaats van kinderen met autisme. Daarnaast vinden we het vreemd dat ze geen klassen op grond van stoornissen willen, maar wel in het OPDC Utrecht zelf klasjes voor kwetsbare internaliserende kinderen hebben gestart. Dat is wat wij ook willen, maar dan in reguliere scholen (met eigen vakdocenten)  in plaats van een aparte locatie buiten de school met afstandsonderwijs, en met het vooruitzicht dat je binnen 2 jaar geacht wordt weer te verkassen naar een andere plek. Dergelijke speciale klasjes in reguliere scholen hoeven heus niet beperkt te zijn tot alleen kinderen met autisme, maar in de praktijk zullen de meeste van de kinderen in zo'n klasje wel een vorm van autisme hebben.
Tenslotte vinden we het vreemd dat ze spreken over een time out ruimte voor leerlingen, terwijl geen enkele VO-school in Utrecht dat heeft. De directeur van Sterk VO sprak bij ons overleg in december 2013 de verwachting uit dat een persoonlijke coach deze time out ruimte biedt, maar zo'n coach is zelf docent en moet dus ook lesgeven, en werkt vaak ook part time dus is niet alle dagen van de week op school, en niet alle docenten hebben een eigen werkkamer. De werkplek van de persoonlijke coach kan dus niet als een time out ruimte beschouwd worden voor kinderen met autisme.

April/juli 2014 - Bestuurder

In april 2014 hadden we een gesprek met Henkjan Bootsma, voorzitter van het samenwerkingsverband Sterk VO, tevens bestuurslid van de meeste havo/vwo-scholen in Utrecht. Hierbij werden we gesteund door onderwijsjurist Katinka Slump. We hebben onderling onze standpunten verduidelijkt, onder andere over de door ons gewenste anonimiteit bij signalen van ouders over onderwijs dat niet past, en het gebrek aan medezeggenschap van ouders op de Utrechtse School / OPDC Utrecht.
In juli 2014 spraken we de heer Bootsma weer. We boden hem onze geanonimiseerde Samenvatting knelpunten reguliere havo/vwo's aan. Uit zijn reactie concluderen wij echter dat hij vooralsnog niets lijkt te kunnen veranderen in de aanpak van de scholen. Wij vinden dat hij veel meer gebruik kan maken van de vrijheid van onderwijs (Grondwet, art.23 lid 2) die schoolbestuurders hebben!
Subpagina''s (1): Oproep van Sterk VO