Thema's

Kind met autisme en cognitief talent

Geplaatst 3 nov. 2014 14:17 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 30 dec. 2020 05:03 bijgewerkt ]

Via deze themapagina vind je algemene informatie over kinderen met autisme en havo/vwo-niveau, vanuit het gezichtspunt van ouders.

Bij de andere thema's vind je informatie over school en onderwijs voor deze kinderen. Er is ook een thema Ondersteuning buiten school, daar vind je informatie over lotgenotencontact, cursussen/trainingen en dergelijke.
  • Een goede documentaire over autisme met professor Uta Frith geeft een mooie introductie in de kenmerken en verscheidenheid van autisme. Een andere goede documentaire vertelt een inspirerend verhaal over een Nieuw-Zeelands gezin waarbij vrijwel iedereen hoogfunctionerend autisme heeft: My Perfect Family: The Priestleys (Engels ondertiteld). Een derde goede (Engelstalige) documentaire is "My autism and me" (zie link onderaan deze pagina).

  • Een heldere uitleg van autisme vind je op de site Leven met autisme: Wat zou je moeten weten over autisme? Degelijke achtergrondinformatie vind je op Sociaalweb.nl: Wat houdt autisme in? Achtergrondinformatie over ASS

  • Er is veel maatschappelijke discussie over het (onnodig) geven van een label, stempel of etiket aan kinderen. Wij geven onze mening in Is een diagnose autisme een voordeel of een nadeel?

  • Autisme kun je vanuit verschillende invalshoeken bekijken. We adviseren je om zelf te kijken welke denkwijzen jou het meest aanspreken en jou het beste helpen in de praktijk.
    Onderstaande invalshoeken spreken ons het meeste aan, ook al zijn sommige omstreden in de wetenschappelijke wereld:
    • Overprikkeling / hypersensitiviteit: Veel jongeren met autisme hebben regelmatig last van overprikkeling. Wat dat is, wat de gevolgen zijn en hoe je het kunt voorkomen, staat op Overprikkeling en onderprikkeling - wat is het en wat doe je eraan?  en ook Autisme en vastlopen in je hoofd. Het kan ook een verklaring bieden voor ogenschijnlijk ongeïnteresseerd en emotieloos gedrag, en voor slaapproblemen.
      Vera Helleman. die zelf autisme heeft en een theorie daarover heeft ontwikkeld, ziet hypersensitiviteit als een van de 3 fundamentele kenmerken van autisme. Ze schrijft: "Deze uit zich niet alleen in de fijngevoeligheid van de zintuigen, maar ook in het coping gedrag dat nodig is bij overprikkeling, zoals het stimming, afsluiten en woedeaanvallen. In positieve zin is de sensitiviteit een zeer geavanceerd navigerend gereedschap dat we niet willen afvlakken, maar juist willen inzetten."
    • Contextblindheid / oog voor details en logica: Autisme wordt ook gezien als een vorm van contextblindheid, jongeren met autisme hebben vaak behoefte aan ondertiteling van de situatie en/of de omgeving. Zie ook dit illustratieve voorbeeld (download presentatie). Dit aspect van autisme kreeg bekendheid door de Vlaamse wetenschapper Peter Vermeulen en wordt uitgewerkt in zijn boeken, zoals bijvoorbeeld "Autisme en normale begaafdheid in het onderwijs". Dit is begrijpelijk als je bedenkt dat mensen met autisme vaak veel details zien in plaats van een globaal overzicht. Dat oog voor details en de behoefte om daar een logisch verband tussen aan te brengen, is tegelijkertijd hun kracht. Vera Helleman noemt dit natuurwetmatig denken. 
    • Executieve functies: veel mensen met autisme hebben moeite om de stap te maken van willen naar doen, zie meer uitleg op onze pagina Executieve Functies: van willen naar doen.
    • Besef van "ik": mensen met autisme kunnen moeite hebben met vragen over wat ze zelf willen of voelen. Dit kun je verklaren vanuit een gebrek aan wat Martine Delfos in haar socio-schema de ik-anderdifferentiatie noemt en wat Vera Helleman het ik-referentiekader noemt. Ze schrijft: "Het ontbreken van het ik-referentiepunt is oorzaak van de beperking in het voorstellingsvermogen en inlevingsvermogen. De toekomst en het dáár is alleen in te beelden met een ik-referentiepunt. Aan de andere kant is dit de reden van de puurheid, eerlijkheid, het onderliggende respect voor hoe anderen hun leven leven en de nuchterheid over emotionele zaken die we bij autisme waarnemen." Ze legt dat goed uit in dit filmpje, waarbij ze ook heel praktische tips geeft om daarmee om te gaan. Het maakt mensen met autisme volgens haar ook eerlijk en oprecht, en maakt volgens haar dat ze goed kunnen leven in het hier en nu en een meer collectieve verbinding hebben.
    • Mentale leeftijden: Het concept van mentale leeftijden biedt een logische verklaring voor het a-typische gedrag van deze kinderen en kan goed gebruikt worden om een kind te helpen zich stapsgewijs te ontwikkelen. Dit kun je visualiseren met hulp van de strip Autisme als kleurenspectrum.
    • Veranderende maatschappij: de definitie van autisme is in de loop der jaren veranderd, evenals de manier waarop ouders met hun kinderen omgaan, de manier waarop docenten met leerlingen omgaan en de vaardigheden die in de maatschappij van burgers verwacht worden. Een beknopte geschiedenis van de maatschappelijke visie op autisme lees je in Autisme - De vele gezichten van een stoornis. De veranderingen in gezin, school en maatschappij ten opzichte van vroeger werden besproken in een presentatie van dr. Jacqueline Schenk bij het Balans Symposium in 2016, met als kern: "Ik denk dat wij als opvoeders ons wellicht vaker de vraag zouden moeten stellen waarom we willen dat een (of ons) kind iets doet, waarom een kind het op deze (en geen andere) manier zou moeten doen, en waarom een kind het hier en nu zou moeten doen. Of juist niet zou moeten doen.''
    • Karaktertrek / neurodiversiteit: de NVA beschrijft in 5 vragen over autisme & neurodiversiteit dat neurodiversiteit er van uitgaat dat mensen met, bijvoorbeeld, autisme een andere ‘bedrading’ hebben in hun hersenen. Dit maakt ze anders. Maar anders betekent nadrukkelijk niet ‘minderwaardig’. In een wetenschappelijk artikel van Vuijk en anderen wordt een positieve uitleg gegeven aan veel voorkomende karakter- en temperament-eigenschappen van volwassen mannen met autisme. Het zich zoveel mogelijk "neurotypisch" voordoen (je gedragen zoals iemand zonder autisme) kan een enorme belasting zijn, zie Autisme en vastlopen in je hoofd.
    • Talenten: sommige talenten/kwaliteiten komen relatief vaak voor bij mensen met autisme, en je kunt ze meten: zie Meetinstrument voor kwaliteiten bij autisme
Andere (wetenschappelijke) theorieën over autisme kunnen ook interessant zijn.

Rosie explains what it’s like to grow up with Asperger’s Syndrome. She introduces us to her younger brother who has classic autism and two other teens with Asperger’s Syndrome. The film provides insights into the lives of young people living with autism. Rosie shows us why it is worth getting to know children with autism, even if they appear a bit different.
Notable quotes:
Screenshot uit documentaire My Autism and Me
      • “Living with autism can be hard sometimes, but it makes me who I am.”
      • “I think it gives me my imagination. It also gives me my incredible skill at remembering hundreds of impressive facts.”
      • “Some people might call my obsession with facts a bit boring. I call it focus.”
      • “Tony doesn’t find it easy to socialize but his hobby has helped him to make friends.”
      • “Everyone else is weird. I’m fine.”
      • “Just because I’m autistic, doesn’t mean I can’t succeed.”

    • 3 jaar later in 2014 presenteerde de toen 16-jarige Rosie een inspirerende TED-talk: How autism freed me to be myself (ook vertaald in het Nederlands: Hoe autisme mij bevrijdde om mezelf te zijn). Enkele citaten:
      • Het kan dat mensen niet willen omgaan met iemand die zich niet in het hokje met de sticker 'normaal' kan of wil stoppen. Dat vind ik best want het scheidt het kaf van het koren. Ik zie welke mensen authentiek en oprecht zijn en kan deze mensen kiezen als mijn vrienden.
      • Alles bij elkaar zou ik mijn autisme en fantasie voor geen goud willen ruilen.
      • Als we niet weten wat iemands gedachten zijn, autist of niet, kunnen we dan in plaats van alles af te straffen van wat abnormaal lijkt, niet het uniek-zijn vieren en het toejuichen wanneer iemand zijn fantasie de vrije loop laat?

School zoeken

Geplaatst 3 nov. 2014 14:15 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 27 jan. 2015 01:03 bijgewerkt ]

Via deze themapagina vind je informatie over het zoeken van een geschikte (andere) school voor een kind met autisme en havo/vwo-niveau, vanuit het gezichtspunt van ouders, inclusief mogelijk geschikte scholen in de regio.

Informatie over het zoeken van een geschikte school voor een kind met autisme en havo/vwo-niveau

Heb je je al bij ons aangemeld als zoekende ouder? Zo nee, meld je hier aan (waarom moet ik me aanmelden?)

Weet je nog niet wat voor type school het beste is voor je kind? Lees Wanneer speciaal en wanneer regulier VO? Welk type school?

Zit je kind in groep 7 of 8 en wil je weten welke procedures gevolgd moeten worden op de middelbare school extra ondersteuning te kunnen krijgen? Kijk bij Van basisschool naar middelbare school.
Is je kind nog niet toe aan de middelbare school? Je kunt kijken naar Tussen basisschool en brugklas: mogelijkheden voor een tussenjaar.

Wil je weten welke scholen in de regio Utrecht havo/vwo en gespecialiseerde hulp bieden voor kinderen met autisme? Bekijk onze School-voorbeelden rondom Utrecht.

Wil je weten wat de ondersteuningsprofielen zijn van de reguliere havo/vwo-scholen in Utrecht-stad? Kijk bij Reguliere havo/vwo-scholen in Utrecht

Wil je je kind in groep 8 extra voorbereiden op de brugklas? Bekijk ons overzicht van Brugklastrainingen in en om Utrecht. Let op: de eerste begint al in oktober van groep 8.

Ondersteuning op school

Geplaatst 3 nov. 2014 14:10 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 8 nov. 2020 03:00 bijgewerkt ]

    Als een jongere met autisme op school zit, is er vaak extra ondersteuning nodig. Dat vraagt van de docenten extra aandacht voor de leerling, goed kijken wat hij of zij nodig heeft, en het vraagt van de ouders een goede communicatie met school over wat zij weten over hun kind.

    Gaat het echt mis op school, kijk dan bij Als school niet lukt.

Als school niet lukt

Geplaatst 3 nov. 2014 14:09 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 13 mei 2020 09:17 bijgewerkt ]

Als je kind in de knel zit in de regio Utrecht en haast geboden is: mail ons! Voor de achtergrond waarom dit belangrijk is: zie de paragraaf "Achter de schermen gebeurt wel degelijk iets..." bij Wat doen wij?

In Typisch voorbeeld van problematiek beschrijven wij terugkerende patronen in de problemen waarvoor ouders onze hulp inroepen. Het is niet ondenkbaar dat een kind een Schooltrauma oploopt.

Als school voor jouw kind niet goed lukt, is het goed om eerst te begrijpen wat de regels met betrekking tot Passend Onderwijs zijn. Hierover kun je informatie vinden bij Hoe moeten scholen Passend Onderwijs bieden? De zorgplicht in het kort, bij Wat zegt de Wet over onderwijs aan kinderen die extra ondersteuning nodig hebben? en bij Jurisprudentie over toelating en zorgplicht bij passend onderwijs

Wil je tips voor een goed gesprek op school? Zie Voorbereidingstips bij belangrijke gesprekken met school of samenwerkingsverband. Kijk ook bij onze pagina Maatwerkmogelijkheden op de middelbare school om inspiratie op te doen. Als je er samen uit kunt komen en escalatie niet nodig is, dan is dat altijd beter. 

Zie je echt geen andere uitweg meer en wil je weten welke escalatiemogelijkheden er zijn? Zie Escalatieroute bij conflicten over passend onderwijs, inclusief belangrijke informatie over onderwijsconsulenten, thuiszitters en vrijstellingen van de leerplicht. Ook nuttig om te weten: Bedrag per leerling voor passend onderwijs en Kan particulier onderwijs vergoed worden als er geen ander passend onderwijs is?

Mocht je kind (tijdelijk) niet meer naar school kunnen, denk dan na over Thuisonderwijs. Het is dan ook goed om te weten dat de Tweede Kamer zich langzamerhand realiseert dat bij de naar schatting meer dan 16.000 thuiszitters ook duizenden kinderen zitten die wel kunnen leren, alleen niet op de standaardmanier die scholen aanbieden. Zie onze berichten over de Landelijke politiek.

Schoolorganisatie

Geplaatst 3 nov. 2014 14:07 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 5 jan. 2020 00:51 bijgewerkt ]

Op deze themapagina staat informatie over hoe een school zodanig georganiseerd kan worden dat leerlingen met autisme en cognitief talent zo goed mogelijk ondersteund worden.
  • Organiseer eens een ABC : Autisme Belevings Circuit. De deelnemers moeten een aantal opdrachten uitvoeren, waarbij grote onduidelijkheid heerst en waarbij bovendien een groot aantal externe prikkels de concentratie verstoort. Gevolg: irritatie, ongeduld, boosheid en deelnemers die het bijltje erbij neergooien. Kortom: precies de ervaringen, die leerlingen met autisme dagelijks een groot aantal keren ervaren. Na de uitleg dat dit gevoel hen opzettelijk bezorgd is, zijn de meeste deelnemers heel enthousiast over de workshop. Iedereen die werkt met autistische leerlingen zou een keer aan deze workshop moeten deelnemen!
  • Wilt u graag wat meer ondersteuning bieden voor leerlingen met autisme die het niet redden in een reguliere klas? Bekijk de verschillende mogelijkheden, met praktijkvoorbeelden, in onze Preventiepiramide: keuzemenu voor scholen. Een van de meest populaire arrangementen voor passend onderwijs is trajectbegeleiding, waar niet alleen kinderen met autisme mee gebaat zijn, maar alle kinderen die extra ondersteuning nodig hebben op school.

  • Folder Onderwijs (2014) van de VWS-werkgroep Vanuit autisme bekeken. Enkele citaten:
    • Schoolleiders: bied flexibiliteit, bijvoorbeeld in schooltijden, aantal vakken, plek om tot rust te komen.
    • Schoolleiders: richt intern expertiseteam op dat docenten samen met ouders kan ondersteunen bij autisme.
    • Schoolbesturen: stimuleer het aanbieden van pauzeplekken, trajectbegeleiding, I-klassen.
    • Schoolbesturen: geef ook ruimte aan initiatieven/experimenten die uitval en thuiszitters voorkomen.

  • Veel leerlingen met autisme hebben een disharmonisch profiel: ze zijn bijvoorbeeld heel goed in exacte vakken maar niet in talen, of andersom. Dan is het goed te weten dat het wettelijk toegestaan is om leerlingen voor sommige vakken op een hoger niveau examen te laten doen. Bijvoorbeeld: een havo-leerling mag het wiskunde-examen op vwo-niveau doen.

Thuiszitters

Geplaatst 3 nov. 2014 14:01 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 10 mrt. 2021 10:53 bijgewerkt ]

IJsberg met aantallen thuiszitters 2019-2020
Als het op geen enkele school lukt, komen kinderen thuis te zitten. Dat is voor de ouders en vooral voor de leerling zelf meestal een heftige situatie. Die voelt zich vaak ellendig, mislukt, buitengesloten, terwijl je best wil en kan leren, alleen niet in die omstandigheden. Er kan sprake zijn van een schooltrauma. Hoe langer het duurt, hoe meer je mist van school, en al gauw zorgen een paar weken thuis zitten voor het missen van een heel leerjaar. Er zijn ouders die hun baan moeten opzeggen en/of extra uitgaven hebben om toch een vorm van onderwijs te regelen voor hun kind.

Hoeveel thuiszitters zijn er eigenlijk in Nederland?
Als de overheid en de onderwijswereld het hebben over aantallen thuiszitters, zijn er grote verschillen in welke kinderen meegeteld worden en welke niet. De genoemde aantallen zijn vaak het topje van de ijsberg. Zie hiervoor onze uitleg bij Verschillende definities van thuiszitters

Voor de categorieën van thuiszitters waar de cijfers van gepubliceerd zijn, houden wij de totalen bij op onze pagina Thuiszitters: aantallen zoals opgegeven door de overheid. Dat zijn er ongeveer 15.000, zie ook het plaatje van de ijsberg hiernaast. Omdat de officiële instanties vrijstellingen 5a vaak niet meetellen, vragen wij speciaal aandacht voor deze categorie van Thuiszitters: vrijstellingen 5a sinds 2002

Linksonder naast de ijsberg staat "Diverse kinderen volgen wel onderwijs maar met groot uitvalrisico omdat het onvoldoende passend is". Boze Ouders tweette terecht: De afwezigheid van passend onderwijs kan door een leek geïnterpreteerd worden als “voldoet niet aan wensenlijstje ouders”. Maar niets is minder waar. Het betekent vaak: “Er is geen school die het kind wil aannemen” of “Het kind krijgt niet de ondersteuning die het nodig heeft.” Zie Hoe moeten scholen Passend Onderwijs bieden? De zorgplicht in het kort

Elke thuiszitter betekent een gezin waar een kind niet naar school kan, waar de ouders iets anders moeten verzinnen om het kind tot ontwikkeling te laten komen. En dit terwijl het kind zich vaak mislukt en afgewezen voelt. Moet je je voorstellen wat dat voor impact op het kind en het gezin heeft!

De laatste nieuwtjes en achtergrondinformatie over thuiszitters vind je op onze belangrijkste pagina over dit onderwerp: Thuiszitters: aantallen zoals opgegeven door de overheid.

Thuiszitters met autisme en/of hoogbegaafdheid
Er zijn geen officiële cijfers over het percentage thuiszitters dat een vorm van autisme en/of hoogbegaafdheid heeft, maar diverse instanties vermoeden dat het er relatief veel zijn, omdat juist voor hen weinig passend aanbod beschikbaar is. Zie bijvoorbeeld:
Thuiszitters per gemeente
Voor de gemeente Utrecht kun je de aantallen thuiszitters vinden op Thuiszitters gemeente Utrecht: aantallen vanaf 2012.
Wil je weten hoeveel thuiszitters er in jouw regio zijn? Zie Hoeveel thuiszitters heeft mijn gemeente?

Drie maanden
Er is een magische grens van drie maanden: in sommige gevallen wordt een thuiszitter die korter thuis zit dan drie maanden niet meegeteld in de aantallen thuiszitters. Op onze pagina Thuiszitterspact: ambitie dat in 2020 geen enkel kind langer dan 3 maanden thuis leggen wij uit wat het thuiszitterspact van 2016 inhield (dat inmiddels is afgeblazen omdat de doelstellingen bij lange na niet gehaald werden).

Grote steden
Met de gemeenten en samenwerkingsverbanden passend onderwijs van de G4 (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht) zijn in 2017 nog verdergaande afspraken gemaakt over het terugdringen van het aantal thuiszitters. Zie G4 Thuiszittersaanpak, cijfers Utrecht. Over die afspraken hoor je niemand meer sinds het Thuiszitterspact afgeblazen is.

Bijzondere onderwijsvormen
Voor kinderen die niet tot leren kunnen komen op de reguliere scholen of in het speciaal onderwijs, gaan ouders natuurlijk op zoek naar bijzondere oplossingen. Zo zijn er in Nederland enkele tientallen zogenaamde "Miep-Ziek-contracten" afgesloten, zie Miep Ziek contracten openbaar gemaakt. Een andere mogelijkheid is Thuisonderwijs.
Wat volgens ons al veel zou helpen is als de reguliere klassen kleiner zouden worden, zie ons Pleidooi voor kleine klassen. En een voorbeeld voor Nederland is Inclusief onderwijs in Noorwegen voor kinderen met autisme.

Ondersteuning buiten school

Geplaatst 3 nov. 2014 14:00 door AutiPassend Onderwijs Utrecht   [ 30 dec. 2020 01:09 bijgewerkt ]

Dit thema toont manieren waarop ouders van kinderen met autisme en cognitief talent ondersteuning kunnen vinden. 

Wil je graag weten wat andere mensen tegenkomen die in een vergelijkbare situatie zitten? Bekijk de mogelijkheden voor Lotgenotencontact en/of lees de Persoonlijke verhalen van ouders.

We verzamelden een aantal instituten in de regio Utrecht die regelmatig cursussen/trainingen organiseren voor dit soort kinderen en/of hun ouders: Cursussen/trainingen in en om Utrecht, inclusief Brugklastrainingen.

Zeker de moeite waard, is meedoen met een ABC oftewel Autisme Belevings Circuit, om meer begrip te krijgen voor wat je kind met autisme meemaakt, en hem/haar daardoor beter te kunnen helpen. Kijk op Autismebelevingscircuit.

Als je wil weten welke medische behandelingen aanbevolen worden, bekijk Welke behandelingen werken bij autisme en welke niet?

Ben je ouder van een kind met autisme en krijg je vervelende opmerkingen van je omgeving? Je bent niet de enige! Zie een aantal veelgehoorde opmerkingen en het gevatte antwoord dat je zou kunnen geven op Dit geloof je niet! Wat de moeder van een autist allemaal te horen krijgt... . Een ander maakte onderstaand mooie lijstje van wat je niet moet zeggen tegen iemand met een ASS / ADHD kind:

 

1-7 of 7