Thuiszitters gemeente Utrecht: aantallen vanaf 2012

Op 11 december 2019 verscheen in het AD het artikel Aantal Utrechtse kinderen dat niet naar school gaat, stijgt weer. Daarin werd op basis van een raadsbrief vermeld dat het aantal thuiszitters is gestegen van 132 in 2017/2018 naar 171 in 2018/2019, waarbij de groei vooral in het basisonderwijs en het mbo zou zitten. Die aantallen blijken alleen te gaan over thuiszitters ingeschreven op een school (langdurig relatief verzuim, de blauwe categorie in de diagrammen) en de verdeling over po/vo/mbo in de raadsbrief komt niet overeen met de gegevens van DUO-IP die in februari 2020 bekend werden gemaakt (zie G4 Thuiszittersaanpak, cijfers Utrecht). Volgens DUO zat de groei vooral in het (s)bo met een stijging van 90%, gevolgd door het vo met een stijging van 33%.

De overheid en het onderwijs hanteren een smallere definitie van thuiszitters dan gangbaar is bij de meeste mensen. Als de gemeente aangeeft hoeveel thuiszitters zij hebben, zijn het er volgens de brede definitie van thuiszitters meer. Wij tellen alle kinderen waarvan bekend is (er zijn ook verborgen thuiszitters!) dat ze in een schooljaar een tijd geen school hadden of minimaal 4 weken geen lessen konden volgen op hun school: vrijstellingen 5a + absoluut verzuim + langdurig relatief verzuim.

In het diagram "Aantallen thuiszitters gemeente Utrecht inclusief vrijstellingen 5a" kun je zien dat in 2018/2019 naast het aantal langdurig relatief verzuimers (ingeschreven op een school) in Utrecht ook het aantal absoluut verzuimers (zonder vrijstelling en zonder schoolinschrijving) en het aantal vrijstellingen 5a (om lichamelijke of psychische redenen) is toegenomen ten opzichte van 2017/2018. Het totaal aantal Utrechtse thuiszitters volgens de brede definitie is hiermee hoger dan ooit sinds 2012: 382 kinderen/jongeren. De gemeente Utrecht erkent dat onmogelijk is geworden om de doelen van de G4 Thuiszittersaanpak nog te halen in 2020.

In het diagram "Thuiszitters gemeente Utrecht per 1.000 leerplichtigen, incl. vrijstellingen 5a" is te zien hoe de aantallen thuiszitters zich ontwikkelen in verhouding tot het aantal Utrechtse leerplichtigen. Er was een dalende lijn vanaf 2015, maar in 2018/2019 is het aantal per 1.000 weer gestegen tot hoger dan het ooit geweest is na de invoering van passend onderwijs. Het totaal aantal Utrechtse thuiszitters inclusief vrijstellingen 5a is nu 8,1 per 1.000, terwijl het er in 2017/2018 nog 6,5 per 1.000 waren.
In dit diagram kun je ook zien hoe groot het aandeel van het VO (middelbare scholen) is in de thuiszitters (alleen langdurig relatief en absoluut, bij 5a weten we niet welk deel van het VO is). Je ziet dat het VO-aandeel daalde vanaf 2014 maar het laatste jaar ook weer is gestegen, waarmee het weer terug is richting het niveau van 2015/2016. Het aandeel van andere schoolsoorten steeg echter nog harder.

In de tabellen hieronder kun je de cijfers terugvinden die de basis vormen van de diagrammen op deze pagina. Er is een tabel voor de gemeente Utrecht als geheel, en voor alleen het voortgezet onderwijs van de gemeente Utrecht.

Er zijn ook thuiszitters die niet geregistreerd staan, omdat ze wel bij een school ingeschreven staan, maar volgens de school geoorloofd afwezig zijn ("ziek", toestemming om thuis te blijven of zelfs niet welkom op school), die zijn niet meegeteld hieronder. Zie de uitleg over verborgen thuiszitters op onze pagina Verschillende definities van thuiszitters.

Voor de landelijke cijfers, zie onze pagina Thuiszitters: aantallen zoals opgegeven door de overheid

Tabel gemeente Utrecht

De eerste tabel geeft de aantallen thuiszitters van leerplichtige leeftijd van de hele gemeente Utrecht.

Thuiszitters in de gemeente Utrecht (bronnen: zie hieronder) 2018/2019 2017/2018 2016/2017 2015/2016 2014/2015 2013/2014
(pionier VO Utrecht had dit schooljaar al zorgplicht)
2012/2013
1. Niet ingeschreven op school en geen vrijstelling leerplicht ("absoluut verzuim") 62 46 37 47 102 132 91
2. Vrijstelling leerplicht omdat de jongere op lichamelijke of psychische gronden niet geschikt is om tot een school te worden toegelaten (art. 5 onder a Leerplichtwet, waaronder veel hoogbegaafden en kinderen met autisme) 143 126 151 132 86 85 50
3. Ingeschreven op school maar bezoekt (ongeoorloofd) al minimaal 4 weken niet of in deeltijd, en leerplichtambtenaar weet ervan (de categorie waar de scholen verantwoordelijk voor zijn, "langdurig relatief verzuim") 177 132 145 181 149 147 (49+98) 144 (56+88)
3.1 aan begin van schooljaar (bron: Jaarverslag Leerlingzaken van het betreffende jaar)
   21    44   41   41   44    49    56
3.2 toename in loop van schooljaar (bron: Jaarverslag Leerlingzaken van het betreffende jaar)
   156    88   104   140   105    98    88
Verborgen thuiszitters (zie Verschillende definities van thuiszitters) ? ? ? ? ? ? ?
TOTAAL thuiszitters (kinderen zonder onderwijs) in de gemeente Utrecht > 382 > 304 > 333 > 360 > 337 > 364 > 285
TOTAAL aantal leer- en kwalificatieplichtigen in Utrecht  47.443 46.729 46.298 45.678 42.823

Aantal thuiszitters per 1.000 in de gemeente Utrecht > 8,1 > 6,5 > 7,2 > 7,9 > 7,9


Tabel regulier voortgezet onderwijs Utrecht

De tweede tabel geeft de aantallen thuiszitters van het voortgezet onderwijs (middelbare schoolleeftijd) van de gemeente Utrecht.

Thuiszitters in het reguliere Voortgezet Onderwijs in de gemeente Utrecht 2018/2019 VO 2017/2018 VO 2016/2017 VO 2015/2016 VO 2014/2015 VO 2013/2014 VO
(dit schooljaar al zorgplicht)
2012/2013 VO
1. Niet ingeschreven op school en geen vrijstelling leerplicht ("absoluut verzuim") 14 13 11 14 32 42 15
2. Vrijstelling leerplicht omdat de jongere op lichamelijke of psychische gronden niet geschikt is om tot een school te worden toegelaten (art. 5 onder a Leerplichtwet, waaronder veel hoogbegaafden en kinderen met autisme) 7 ? ? ? ? ? ?
3. Ingeschreven op school maar bezoekt (ongeoorloofd) al minimaal 4 weken niet of in deeltijd, en leerplichtambtenaar weet ervan (de categorie waar de scholen verantwoordelijk voor zijn, "langdurig relatief verzuim") 81 61 65 81 88 87 80
3.1 aan begin van schooljaar
   10    17   13   19   26    28    29
3.2 toename in loop van schooljaar
   71    44   52   62   62    59    51
Verborgen thuiszitters (zie Verschillende definities van thuiszitters) ? ? ? ? ? ? ?
TOTAAL thuiszitters (kinderen zonder onderwijs) >102 >74 >76 >95 >120 >129 >95
TOTAAL in Utrecht woonachtige leerlingen voortgezet onderwijs 17.299 16.916 16.214 15.532 14.621 14.056 13.269
Aantal thuiszitters per 1.000 voortgezet onderwijs Utrecht (excl. vrijstellingen 5a) >5,9 >4,4 > 4,7 > 6,1 > 8,2 > 9,2 > 7,2

Extra bron voor VO:

Gerelateerd