Meer grip op je emoties: de 5 G's, NLP of de MatriXmethode?


Op onze pagina Overprikkeling en onderprikkeling - Wat is het en wat kun je eraan doen? verwijzen we naar enkele boeken die uitleg en praktische tips kunnen geven om overprikkeling te helpen voorkomen.

Wat ook kan helpen, is het inschakelen van een therapeut, coach, trainer of andere hulpverlener. Deze pagina gaat over enkele bekende soorten van professionele hulp bij emotieregulatie.

Mensen die veel last hebben van emotionele prikkels, kunnen baat hebben bij een vorm van cognitieve gedragstherapie die gericht is op het grip krijgen op je gevoelens: veel GGZ-instellingen en psychologenpraktijken bieden een emotieregulatietraining (ERT), rationeel emotieve therapie (RET) of agressieregulatietraining (ART), soms speciaal voor kinderen zoals Hoe word ik boos of Baas over boos (ook bruikbaar voor wie zich juist terugtrekt in plaats van agressief gedrag vertoont). De meeste van deze trainingen gebruiken het populaire schema met de 5 G's:
  1. Gebeurtenis
  2. Gedachte
  3. Gevoel
  4. Gedrag
  5. Gevolg
Het idee is dat een initiële (negatieve) gedachte kan worden vervangen door een helpende gedachte, waarna je een positiever gevoel, gedrag en gevolg krijgt.

NLP (Neurolinguistisch programmeren) is een andere aanpak om gebeurtenissen die je overkomen, op een positievere manier te ervaren. NLP gaat er van uit dat ons brein werkt op basis van de zintuigen (horen, zien, voelen, geur en smaak). De binnenkomende informatie wordt gefilterd op basis van begrip, herinneringen, stijlen van waarneming, etc. Dit leidt tot een interne voorstelling van de gebeurtenis met een bijbehorende stemming, wat weer leidt tot gedrag.

NLP Opleidingen Brabant beschrijft de overeenkomsten en verschillen van deze twee benaderingen in NLP Communicatiemodel vs de 5 G’s.

De MatriXmethode is gebaseerd op NLP en ontwikkeld in Nederland door Ingrid Stoop. In korte gesprekken wordt iemand gecoacht om zelf problemen aan te pakken en op te lossen, door gebruik te maken van de eigen kracht, kwaliteiten en potentieel. Illustratief zijn de filmpjes waarin Ingrid Stoop het uitlegt op Leraar24 en de filmpjes over MatriXcoaching op het Stedelijk Vakcollege Zutphen waarbij leerlingen ook vertellen over het effect dat het bij hen had. Er zijn voorbeelden waarbij het gebruikt wordt om de rekentafels in het geheugen te prenten, of om belemmerende emoties te neutraliseren.


Boekreview "De MatriXmethode onder de Loep" van Felice Flameling

Review geschreven door Sandra Muller, bestuurslid van Stichting AutiPassend Onderwijs Utrecht, vanuit het perspectief van ouders van een kind met autisme en cognitief talent.

TitelDe MatriXmethode van Ingrid Stoop Onder de Loep - Theoretische onderbouwing voor de professional
Auteur: Felice Flameling-Visser
Verschenen: september 2015
Uitgever: MatriXmethode Instituut

Toen ik in de filmpjes zag hoe de MatriXmethode toegepast werd bij middelbare scholieren, werd ik nieuwsgierig. Hoe kan het dat zo'n relatief simpel lijkende methode zo'n groot effect lijkt te hebben? Kan dat echt zo werken? Via het Internet kwam ik daar niet echt achter. Daarom vroeg ik een recensie-exemplaar van Felice Flameling's boekje "De MatrixMethode onder de loep" (74 blz.). In de webshop staat erbij: "Dit boek is een aanrader voor de professional die zijn vragen over die unieke werking beantwoord wil zien."

Nu ben ik geen professional in de hulpverlening, gezondheidszorg of het onderwijs, maar ik heb al veel theoretische beschouwingen gelezen en mij de theorieën eigen gemaakt. Dus ik dacht dat ik met dit boek wel zou kunnen begrijpen waarom de MatriXmethode werkt en wat de beperkingen zijn. Dat viel tegen.

Het gaat onder andere over waarneming, belevingen, identiteitsvorming, patroonmechanismen, autonome strategieën, NLP en memoriseren. Hoewel ik de uitleg per onderdeel best kon volgen, heeft het geheel voor mij nog niet aannemelijk kunnen maken waarom de methode werkt zoals hij werkt. Dat kan komen doordat ik geen voorkennis heb van dit soort theorieën, die ik toch meer het domein van de sociale wetenschappen vind, terwijl ik een exacte studie heb gedaan.

De samenvatting van hoofdstuk 6 geeft wel goed weer wat het centrale idee is achter de MatriXmethode:

"In de gesprekstechniek van de MatriXmethode volgt de coach een vaste aanpak die volledig aansluit bij de persoon. Daarmee herstelt vanaf de eerste vraag de eigenwaarde en de zelfregie van die persoon. Hiermee ontstaat dynamiek in associatie en dissociatie. Omdat heel bewust met deze dynamiek gewerkt wordt, stelt men de persoon in staat zijn eigen proces ter hand te nemen.
Belemmerende overtuigingen en blokkades worden krachtig geneutraliseerd door de persoon zelf, met diens eigen unieke oplossingen.
De zelfreflectie die ontstaat, is vanuit een solide, veilige basis neergezet en blijft het bestaansrecht voeden. De zelfregie geeft nieuwe impuls aan het toekomstperspectief en de persoon komt tot een nieuw, eigen bestaansontwerp."

Toelichting in mijn eigen woorden: de coach hoeft niet eens te weten welke problemen de persoon precies heeft, eigenlijk wordt alleen het proces van het vervangen van herinneringen/associaties begeleid.

Kortom, ik snap wat de MatriXmethode beoogt, maar ik begrijp nog niet waarom het werkt (en dus twijfel ik ook nog steeds of het wel werkt). Er zijn ongetwijfeld personen voor wie de MatriXmethode positieve effecten heeft, maar werkt het voor alle personen bij alle soorten problemen? (Volgens Marjon Kuipers is het vooral geschikt als iemand zijn hoofd wil opruimen of van een enkelvoudige angst af wil komen.) En hoe goed zijn de gecertificeerde MatriXcoaches? (Op deze vraag kreeg ik het volgende antwoord van Felice Flameling: ze zijn zo goed als ze al zijn in hun vakgebied.)

Ik heb van dichtbij meegemaakt wat therapie volgens de 5 G's inhoudt: maandenlang alle emotie-oproepende gebeurtenissen noteren, inclusief de gedachten die daardoor opgeroepen werden, en proberen helpende gedachten erbij te verzinnen. Het werkt, maar het is wel heel stressvol voor degene die de hulp ontvangt omdat alle negatieve emoties telkens weer opgerakeld worden. Als MatriXcoaching doet wat het belooft, lijkt het me een goed alternatief: kortdurend, je hoeft je problemen niet toe te lichten, en toch ben je snel van je problemen af. Te mooi om waar te zijn? Of de moeite van het proberen waard? Ik ben er nog niet uit...