School-voorbeelden rondom Utrecht

Op deze pagina staan de dichtstbijzijnde scholen (gezien vanuit Utrecht-stad) die vanaf de brugklas havo/vwo bieden met speciale begeleiding die goed kan werken voor kinderen met autisme. De genoemde niveaus zijn die van onze Preventiepiramide en gaan van regulier met een beetje extra hulp (niveau 1.1) tot maatwerk voor thuiszitters (niveau 3.3).

Tip 1:
Voordat je een school kiest: bekijk ook onze pagina Wanneer speciaal en wanneer regulier VO?, waar ook wat tips worden gegeven welk type reguliere school of welk type speciale school dan wellicht geschikt zou zijn.
Tip 2: je kunt scholen zoeken en vergelijken op de site ScholenOpDeKaart van de VO-raad. De hoeveelheid en actualiteit van de gegevens daar verschilt nogal, maar als je doorklikt zijn er interessante statistieken te zien die je niet gauw op de eigen sites van de scholen zult terugvinden.
Tip 3: lees het meest recente inspectierapport helemaal door. Je vindt het via deze site.

Scholen op de kaart
De locaties van de scholen die hieronder genoemd staan (behalve de particuliere) kun je ook bekijken op onderstaande kaart van Utrecht en omgeving
de rode cirkeltjes staan voor reguliere scholen (niveau 1.2 t/m 1.5)
de paarse cirkeltjes voor "streng" religieuze scholen (niveau 1.2 t/m 1.5)
de blauwe sterren voor speciaal onderwijs met eigen docenten (niveau 2.2
)
de blauwe ruitjes voor speciaal onderwijs met afstandsonderwijs via IVIO@School (niveau 2.3), 
de zwarte ruitjes voor tijdelijke arrangementen buiten school (niveau 3

de gele euro-tekens voor particulier onderwijs

Reguliere havo/vwo-scholen die iets extra's bieden

SvPO Utrecht

SvPO Utrecht (niveau 1.1 Persoonlijke Coach met kleine klassen) biedt met dezelfde financiering als andere scholen  klassen van 16 leerlingen, met een geheel eigen onderwijssysteem. Door die kleine klassen is er relatief meer individuele aandacht van de docenten, wat in de buurt komt van een persoonlijke coach. De school biedt echter geen zorgarrangementen/maatwerk voor individuele leerlingen. Lees meer in ons nieuwsbericht: Nieuw in Utrecht: reguliere havo/vwo met klassen van 16!

Utrechts Stedelijk Gymnasium

Utrechts Stedelijk Gymnasium (niveau 1.2 Auti-specialist altijd aanwezig) biedt leerlingen met autisme het psycho-educatieprogramma "Wat werkt" aan, om de leerling te helpen zelf te kunnen inschatten onder welke voorwaarden hij of zij goed kan functioneren. Een groepje docenten is speciaal geschoold om leerlingen via "Wat werkt" te begeleiden. Hier kun je meer over lezen in het NVA-tijdschriftartikel Passend Onderwijs voor gymnasiumleerlingen met autisme in Utrecht. Daarin wordt ook de extra-tijd-klas genoemd, waarin leerlingen met autisme zitten bij belangrijke toetsen. Dan krijgen ze 20% meer tijd, net als leerlingen met dyslexie.
Daarnaast heeft het USG studie-coaching voor leerlingen met autisme. In de nieuwsbrief van het samenwerkingsverband Sterk VO stond een artikel over het USG. Daarin viel onder andere te lezen: Dit jaar start het USG een pilot in de vorm van huiswerkuren en studie-coaching gericht op leerlingen met ASS. Vanwege het succes [van de bestaande ondersteuning voor alle leerlingen, red.] en de uitbreiding met een aparte groep leerlingen met ASS, zal een derde collega de twee collega’s van vorig jaar gaan versterken. De drie collega’s werken ook binnen het ondersteuningsteam. Daardoor wordt de expertise breed ingezet. Lees het artikel hier.

Oosterlicht College Nieuwegein

Oosterlicht College in Nieuwegein (niveau 1.3 Trajectbegeleiding) biedt vmbo b/k/tl, havo, en vwo (inclusief gymnasium). Op hun pagina Begeleiding & zorg staat: "Een rustige en vaste plek om te werken als dat in de klas niet meer lukt: Intermezzo. Gewoon in ons eigen schoolgebouw. Het is niet alleen een werkplek in onze school. Intermezzo biedt ook trainingen afgestemd op wat jij -waarschijnlijk tijdelijk- nodig hebt. De leraren zijn gespecialiseerd in deze persoonlijke manier van begeleiden. Zij zoeken samen met jou uit waar jij bij geholpen bent."

Cals Nieuwegein

Cals College in Nieuwegein (niveau 1.3 Trajectbegeleiding): op deze havo/vwo/gymnasium scholengemeenschap is vanaf het schooljaar 2015/2016 het CalsPlus aanwezig, waar twee orthopedagogen en een begeleider extra ondersteuning bieden aan leerlingen die dat nodig hebben. De website van de school zegt over CalsPlus: Het is voor leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte. Dit zijn leerlingen met bijvoorbeeld ontwikkelings- of gedragsproblemen, langdurig zieken of leerlingen met een beperking.
Wat kan CalsPlus bieden?
1. Startgroep: elke ochtend van 08.00 tot 08.30 uur kunnen leerlingen binnenlopen die behoefte hebben aan het doorspreken van de dagstructuur, een gesprekje of het bespreken van knelpunten of veranderingen in het rooster.
2. Middaggroep: elke middag van 15.00 tot 16.00 uur is er naschoolse begeleiding voor leerlingen bij het plannen en organiseren van huiswerk of toetsen en het leren leren.
3. Time out voorziening: een plek waar de leerling terecht kan wanneer een situatie in de klas te veel spanning geeft om nog in de klas te blijven of bijvoorbeeld een rustige werkplek om een toets te maken.
4. Individuele begeleidingsgesprekken: als de leerling hulpvragen heeft op bijvoorbeeld sociaal emotioneel niveau, kunnen individuele gesprekken met de orthopedagoog worden
gevoerd. 
Zie ook Trajectklassen in de VO scholen op de site van het samenwerkingsverband Zuid-Utrecht.

Anna Lyceum

De havo/vwo/gymnasium-afdeling van het Anna van Rijn College, Anna Lyceum in Nieuwegein (niveau 1.3 Trajectbegeleiding), heeft zowel een trajectklas als een maatwerkklas. Uit de schoolgids 16/17: De begeleiding wordt gegeven in de vorm van een trajectklas en bestaat uit; coachen van de leerling in het oplossen van problemen (bijvoorbeeld in contact met de docent en klasgenoten, moeite om huiswerk te noteren in de agenda, etc.), opvang in de pauzes voor een rustige pauzeplek, opvang onder schooltijd bij een aangepast rooster of het tijdelijk niet in de klas kunnen zijn, hulp bij het plannen en organiseren van de les- en leerstof, een ruimte om na schooltijd huiswerk te maken en adviseren van docenten in hoe om te gaan met de leerling. De school biedt ook de mogelijkheid, voor leerlingen die daarvoor in aanmerking komen, om deel te nemen aan de maatwerkklas. Dit brengt geen extra kosten met zich mee en vindt plaats op drie momenten per week. 
Zie ook Trajectklassen in de VO scholen op de site van het samenwerkingsverband Zuid-Utrecht.

De Heemlanden

College de Heemlanden in Houten (niveau 1.3 Trajectbegeleiding) biedt havo en vwo (inclusief atheneum-plus). Op hun pagina Zorg op maat staat: "Leerlingen uit alle leerjaren kunnen soms (met een aanwijsbare reden) behoefte hebben aan een rustige, prikkelarme omgeving of individuele werkplek, waarbij specialistische ondersteuning aanwezig is. 
Onze Trajectklas is een (tijdelijke) aanvulling op het reguliere onderwijs binnen College de Heemlanden, waarbij leerlingen gebruik kunnen maken van deze faciliteit. Het lokaal is een rustige en daarmee veilige plek binnen de school waar leerlingen hun werk zelfstandig kunnen maken, niet vakspecifieke ondersteuning kunnen krijgen, kunnen re-integreren in de reguliere setting of juist als beperking van te veel prikkels tot rust kunnen komen.
Deze begeleiding van de leerlingen in de Trajectklas wordt vormgegeven door pedagogische professionals die op de hoogte zijn van belemmeringen en mogelijkheden om de jongeren te ondersteunen in hun ontwikkeling. Samen met mentoren en de zorgcoördinator van College de Heemlanden zullen de leerlingen de mogelijkheid krijgen om dagelijks gebruik te maken van de Trajectklas."

Het Nieuwe Lyceum

Het Nieuwe Lyceum in Bilthoven is een school voor havo en vwo, inclusief gymnasium. In een boekje van het samenwerkingsverband schrijft HNL: "Vanaf januari [2018] start de ‘zorgzolder’ waar leerlingen die vastlopen kunnen werken onder begeleiding." Omdat het nog maar net begint is er nog niet veel informatie over beschikbaar.

Openbaar Lyceum Zeist

Openbaar Lyceum Zeist (niveau 1.3 Trajectbegeleiding), onderdeel van OSG Schoonoord, biedt havo en vwo (inclusief gymnasium). Ze hebben sinds schooljaar '16/'17 een trajectlokaal. In een boekje van het samenwerkingsverband beschrijft het OLZ het als volgt: "Het is een ruimte waar leerlingen coachingsgesprekken hebben, een time out plek hebben, pauze kunnen houden in een prikkelarme omgeving, rustig hun medicatie tot zich kunnen nemen (diabetes patiënten) maar ook RT of andere begeleiding kunnen hebben. De meeste leerlingen die gebruik maken van deze ruimte hebben een OPP.
Een aantal jaren zijn we al gestart met docenten die leerlingen individueel coachen. Inmiddels hebben we een klein team van leerlingcoaches die ook interne trainingen en begeleiding krijgen van onze orthopedagoog en de begeleider vanuit de Fritz Redlschool."

De Breul

De Breul in Zeist (mengvorm van niveau 1.3 Trajectbegeleiding met niveau 1.5 Integratieklassen onderbouw) heeft een Rotondeklas voor leerlingen die vastlopen in de reguliere lessen. In een boekje van het samenwerkingsverband beschrijft de school het als volgt: "Op de Breul bieden wij de Rotondeklas aan. De rotondeklas kan gezien worden als een interne reboundvoorziening. Leerlingen die vastlopen in de klas (dit kan verschillende oorzaken hebben) kunnen plaatsnemen in de rotonde. Leerlingen in de rotonde zitten gedurende een aantal uur per week in de rotondeklas waar ze individueel aan het werk gaan. In de rotonde krijgen de leerlingen een persoonlijke mentor. Gedurende een bepaalde periode (per leerling verschillend) wordt intensief gewerkt aan bijvoorbeeld gedrag, achterstand of welbevinden. Tijdens de intensieve begeleiding wordt gekeken of de leerling kan terugstromen naar de klas of dat een andere vorm van onderwijs een beter alternatief is. Alle leerlingen die in de rotondeklas zitten, krijgen een OPP."

Kalsbeek College

Kalsbeek College in Woerden (niveau 1.3 Trajectbegeleiding): op locatie Schilderspark van deze vmbo/havo/vwo scholengemeenschap is sinds het schooljaar 2014/2015 een Trajectvoorziening aanwezig. (Helaas neemt de school leerlingen uit de gemeente Utrecht meer aan, zie de ouderbrochure.)
Bij deze trajectbegeleiding krijgen leerlingen extra hulp bij school gerelateerde zaken, zoals bij plannen, samenwerken, presentaties houden en contact leggen. De trajectbegeleider maakt samen met de intern begeleiders een plan op maat. Kinderen zitten in een reguliere klas, maar kunnen daarbij ondersteuning krijgen vanuit de trajectvoorziening in een speciaal lokaal. In de RUW nieuwsbrief van januari 2015 staat een interview met de begeleiders.
Een filmpje en een artikel over een vergelijkbare trajectvoorziening in Alkmaar vind je op School-voorbeelden in Nederland bij Willem Blaeu College. Zie ook de uitleg over trajectbegeleiding op onze site.
Kalsbeek College liep hiermee vooruit op de afspraken in het samenwerkingsverband voortgezet onderwijs van Woerden, genaamd RUW (Regio Utrecht-West). In het ondersteuningsplan van SWV VO RUW staat in paragraaf 3.1: Om de basisondersteuning te waarborgen en verstevigen waar nodig, kent elke school van RUW in 2015-2016 een trajectvoorziening. De scholen zijn vrij in hoe zij zelf hun trajectvoorziening willen inrichten, al naar gelang het past binnen hun eigen ondersteuningsstructuur. Voor de ene school kan dit betekenen dat er gekozen wordt voor een lokaal waar leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte tijdelijk worden opgevangen en worden klaargestoomd om weer in de reguliere lessen mee te kunnen draaien. Een andere school kiest wellicht voor individuele gespreksvoering met leerlingen en deskundigheidsbevordering van docenten door voormalige ambulant begeleiders.

Van Lodenstein College

Van Lodenstein College in Amersfoort (niveau 1.5 Integratieklassen onderbouw) is een reformatorische school (voor belijdend en kerkelijk meelevende leden van bepaalde kerkverbanden) met een speciale integratieklas, zie extra ondersteuning. In een (niet meer beschikbare) brochure stond: "Als het even niet gaat [in de gewone klas], kan hij of zij zelfstandig doorwerken in de integratieklas. De vakdocenten zorgen dan voor de benodigde stof en eventuele uitleg; de mentor van de integratieklas begeleidt het zelfstandig leren."

Corderius College

Corderius College in Amersfoort (niveau 1.4 Integratiebrugklas) noemt in de schoolgids de integratieklas; een kleine brugklas die voor zorgleerlingen de overgang van basisschool naar middelbare school vergemakkelijkt. Dit wordt toegelicht in het ondersteuningsprofiel: "Naast de gewone zorg aan leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben bij het schoolwerk vanwege leerproblemen, de basisondersteuning, heeft het Corderius College sinds 2011 een extra arrangement voor leerlingen met een stoornis in het autistisch spectrum. Er is een speciale havo-vwo brugklas gevormd voor deze doelgroep, de "Integratieklas". Doel is om de leerlingen in de brugklas intensief te ondersteunen om de overstap te kunnen maken naar het voortgezet onderwijs. Vanaf leerjaar twee maken de leerlingen deel uit van reguliere havo- of vwo klassen en krijgen de individuele ondersteuning die nodig is."

Guido de Brès

Guido de Brès in Amersfoort (niveau 1.5 Integratieklassen onderbouw) is een gereformeerde school voor kinderen van ouders die bewust kiezen voor gereformeerd onderwijs dat aansluit bij de opvoeding thuis en in de kerk. In de onderbouw bieden zij zorgklassen van maximaal 16 kinderen, bijvoorbeeld I-AVO voor leerlingen die op VMBO TL-, HAVO- of VWO- niveau functioneren. Het speciale van de zorgklas zit niet direct in de activiteiten die anders zijn, maar in de zorg die persoonlijk gericht is. Meer individueel qua niveau en ook wat betreft de sociale en/of emotionele problematiek. Het is de bedoeling dat door extra zorg de leerlingen een basis krijgen waarmee ze in het derde leerjaar of eerder kunnen doorstromen naar een gewone klas.

Revius Lyceum

Revius Lyceum in Doorn (niveau 1.5 Integratieklassen onderbouw ) start in schooljaar 2017/2018 een pilot Villa Revius, om thuiszitten te voorkomen krijgen enkele leerlingen een eigen maatwerktraject van zorg & onderwijs aangeboden. Ze kunnen ook (gedeeltelijk) lessen volgen met de eigen klas. Lees meer hierover in het schoolondersteuningsprofiel en het AD-artikel Villa Revius in Doorn biedt kwetsbare leerling extra hulp.

Koningin Wilhelmina College

Koningin Wilhelmina College in Culemborg (niveau 1.2 Auti-specialist altijd aanwezig) heeft een begeleider van cluster 2 (spraak-taal-problemen) aanwezig op school die ook kinderen met PDD-NOS begeleidt, zie het ondersteuningsprofiel waarin VO-Extra wordt vermeld. 
In augustus 2018 wil het KWC, bij voldoende belangstelling, starten met Agora-onderwijs, in nauwe samenwerking met de school Niekeé in Roermond, die al sinds 2014 Agora-onderwijs biedt. Bij Agora-onderwijs heeft elke leerling een eigen leerroute, zonder de traditionele lessen / niveauscheiding / leerjaarlagen / klasse-indeling / leerboeken. Wat is er wel: persoonlijke werkplekken voor leerlingen en coaches die de leerlingen begeleiden om in contact te komen met de wereld om van die wereld te leren. Agora-onderwijs heeft een sterke relatie met de ouders van de leerlingen. Daarnaast zijn alle ouders verplicht een educatieve bijdrage te leveren aan de school middels het geven van workshops waar leerlingen op kunnen intekenen.

Lek en Linge

O.R.S. Lek en Linge in Culemborg (niveau 1.3 Trajectbegeleiding) is een school voor vmbo, havo, vwo en gymnasium (O.R.S. = openbare regionale scholengemeenschap). De trajectklas biedt sinds 2016/2017 extra begeleiding en ondersteuning tijdens lesuren. Zie ook dit bericht uit de Culemborgse Courant: Trajectklas Lek en Linge is waardevolle aanvulling.

Erfgooiers College

Erfgooiers College in Huizen (niveau 1.4 Integratiebrugklas) heeft sinds schooljaar 2017/2018 een structuurklas voor leerjaar 1 havo/vwo, en vanaf 2018/2019 ook voor leerjaar 2. Uit de folder van de school: Leerlingen met internaliserende problematiek en een havo-/vwo-niveau kunnen in aanmerking komen voor de structuurklas wanneer zij met extra ondersteuning en een aangepaste omgeving in staat zijn het regulier voortgezet onderwijs te volgen. De overstap van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs is voor deze leerlingen erg groot. Door middel van goede begeleiding en een aangepaste omgeving vergemakkelijkt de structuurklas deze overstap. Zo kan de leerling langzaam wennen aan het voortgezet onderwijs.

VeenLanden College

Het VeenLanden College in Mijdrecht (niveau 1.3 Trajectbegeleiding) is een school voor vmbo-tl/havo/vwo met een voorziening genaamd Trajectum, die een invulling is van het concept van trajectbegeleiding. "Het doel is om de leerling, zonder specialistische ondersteuning, weer bereid te laten vinden om te leren en deel te laten nemen aan het onderwijsleerproces. Dit kan zijn naar aanleiding van een langdurige ziekte, problematiek op het gebied van leren of gedrag dat het onderwijskundige proces belemmert. De leerling komt in aanmerking voor dit traject nadat uit evaluatie blijkt dat de leerling onvoldoende vooruitgang heeft geboekt in de reguliere setting." In het ondersteuningsprofiel van de school staat wat meer informatie.
VeenLanden College voldoet hiermee aan de afspraken in het samenwerkingsverband voortgezet onderwijs van Woerden, genaamd RUW (Regio Utrecht-West). In het ondersteuningsplan van SWV VO RUW staat in paragraaf 3.1: Om de basisondersteuning te waarborgen en verstevigen waar nodig, kent elke school van RUW in 2015-2016 een trajectvoorziening. De scholen zijn vrij in hoe zij zelf hun trajectvoorziening willen inrichten, al naar gelang het past binnen hun eigen ondersteuningsstructuur. Voor de ene school kan dit betekenen dat er gekozen wordt voor een lokaal waar leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte tijdelijk worden opgevangen en worden klaargestoomd om weer in de reguliere lessen mee te kunnen draaien. Een andere school kiest wellicht voor individuele gespreksvoering met leerlingen en deskundigheidsbevordering van docenten door voormalige ambulant begeleiders.

Speciale scholen met havo/vwo onderbouw via eigen docenten 

Enkele begrippen die in de tekst voorkomen:
  • Cluster 2, 3 en 4: speciaal onderwijs voor kinderen met spraak/taalproblemen (cluster 2), speciaal onderwijs voor kinderen met een lichamelijke of verstandelijke handicap (cluster 3) en speciaal onderwijs voor kinderen met gedragsproblemen en psychische problematiek (cluster 4). Voor meer uitleg over deze (voormalige) REC-clusters, zie Speciaal Onderwijs op Wikipedia
  • Toelaatbaarheidsverklaring (tlv): sinds de Wet Passend Onderwijs is voor toegang tot speciaal onderwijs een toelaatbaarheidsverklaring (tlv) nodig van je lokale samenwerkingsverband. Voor meer info daarover, zie Van basisschool naar middelbare school.
  • VSO: Voortgezet Speciaal Onderwijs (speciale middelbare scholen).
Enkele samenwerkingsverbanden in de regio Utrecht hebben samen een factsheet VSO en Pro Scholen gemaakt. Daaruit hebben wij de scholen geselecteerd die ook in onze lijst voorkomen. Voor meer informatie over deze tabel, zie Onderwijs Regio Utrecht over VSO-PrO.

Onze eigen indruk van de VSO-scholen vind je hieronder:

Kromme Rijn College

Kromme Rijn College in Utrecht (voorheen Pelscollege of De Pels, niveau 2.2b Speciale school met eigen docenten, vooral vmbo, cluster 4) is een speciale school die onderbouw praktijkonderwijs, vmbo en havo biedt (t/m klas 3). Uit de schoolgids: "[...] biedt onderwijs aan leerlingen met een gedragsstoornis, een aandachtstekortstoornis of een niet-gediagnosticeerd gedragsprobleem. Dit kan ook in combinatie met een diagnose Autisme Spectrum Stoornis (ASS). [...] Dit doen we door het bieden van onderwijs in kleine klassen (groepsgrootte ± 7 leerlingen) met veel extra ondersteuning waar veel structuur wordt geboden. [...] Wij hebben als missie om leerlingen binnen drie jaar te schakelen richting tenminste het medium arrangement. Dit betekent dat veel leerlingen op weg naar het eindexamen overstappen naar een ‘tussenvoorziening’, bijvoorbeeld het OPDC Utrecht."
Op onze pagina OPDC Utrecht: i-klas met havo/vwo kun je lezen wat Stichting AutiPassend Onderwijs Utrecht van deze "Utrechtse School" vindt. 
Rechtstreeks overstappen van het Kromme Rijn College naar een reguliere school komt ook voor, evenals overstap naar een speciale school die bovenbouw biedt, afhankelijk van de leerling uiteraard.
Uit de schoolgids van het Kromme Rijn College: "Onze basis is om aan de hand van de externaliserende en internaliserende gedragsuiting de leerlingen te verdelen. In de dagelijkse praktijk splitst de school zich ook op die manier, met pauzeruimten, -tijden en afdelingen in het gebouw." De lesgroepen zijn typisch een combi-klas van verschillende leerjaren en niveaus, in een eigen lokaal en met voor elke leerling een vaste plek. Docenten geven vaak 3 vakken of meer. Er wordt slechts zelden Frans of Duits gegeven, maar de directeur Wim van Ruitenbeek heeft ons beloofd dat als een havo-leerling Frans en/of Duits nodig heeft voor zijn/haar toekomst, hij zal regelen dat dat ook geboden wordt (eventueel via afstandsonderwijs / IVIO@School).
Veel van onze bezwaren tegen het OPDC Utrecht zijn ook van toepassing op het Kromme Rijn College: in hetzelfde gebouw naar school als leerlingen met (zware) externaliserende gedragsproblemen, verschillende leerjaren en leerniveaus in 1 klas, niet alle havo-vakken, geen vakdocenten, niet mogen blijven tot je examen.
Sinds augustus 2015 is de school haar zwakke status kwijt en is er weer basistoezicht van de onderwijsinspectie, al zijn er nog wel een behoorlijk aantal aspecten die onvoldoende scoren (lees hoofdstuk 2.2 van het inspectierapport).

Berg en Bosch College

Berg en Bosch College in Bilthoven en Houten (voorheen Berg en Boschschool, niveau 2.2b Speciale school met eigen docenten, vooral vmbo, cluster 4): de VSO-afdeling van deze school voor leerlingen met autisme biedt tl/havo-combinatieklassen in de onderbouw (in Bilthoven en Houten), een havo-bovenbouw (alleen in Bilthoven) en sinds 2015 ook havo/vwo-klassen in de onderbouw (alleen in Bilthoven). Havo-leerlingen die starten in Houten moeten na het 2e jaar overstappen naar Bilthoven. Lees verder op onze pagina over het Berg en Bosch College, waar ook ervaringen van ouders te vinden zijn.

Belangrijkste verschillen tussen het Kromme Rijn College en het Berg en Bosch College: Het Berg en Bosch College heeft over het algemeen de meer internaliserende kinderen vergeleken met het Kromme Rijn College, waar meer externaliserend gedrag voorkomt (met externaliserend bedoelen we gedrag dat storend is voor anderen, dat de les onderbreekt). Op het Berg en Bosch College komt regelmatig storend gedrag voor in vrijwel elke klas, maar minder dan op het Kromme Rijn College. Op het Berg en Bosch College kan een volledige havo-opleiding inclusief examen worden gevolgd (en sinds kort is er ook een vwo-mogelijkheid), op het Kromme Rijn College kunnen een aantal vakken op havo-niveau worden gevolgd maar moet je na het 3e leerjaar of eerder overstappen naar een andere school.

Axia College

Axia College - locaties Fornhese (onderbouw) en De Tinne (bovenbouw) in Amersfoort (niveau 2.2a Speciale school met eigen docenten, alleen havo/vwo, cluster 4) bieden mavo/havo/vwo van klas 1 t/m het staatsexamen. De vwo-mogelijkheid is nieuw sinds het schooljaar 2017/2018. Voorheen was het mavo-onderwijs op locatie Fornhese en het havo-onderwijs op locatie De Tinne. Zie ook onze eigen pagina over het Axia College in Amersfoort.

Rietschans College

Mulock Houwer - locatie Het Rietschans College in Ermelo (niveau 2.2b Speciale school met eigen docenten, vooral vmbo, cluster 4). Hier kunnen leerlingen met internaliserende problemen tussen 12 en 20 jaar onderwijs volgen op het niveau vmbo kader (zorg en welzijn, alleen bovenbouw), vmbo TL, havo en vwo (alleen onderbouw). In 2015 maakte Mulock Houwer bekend dat er binnen enkele jaren een reorganisatie komt, waarbij het voornemen is dat de Rietschans overgenomen wordt door een ander schoolbestuur in de omgeving van Ermelo.

Bleichrodt

Altra College Bleichrodt (voorheen Bascule Extern) in Amsterdam Zuid-Oost (niveau 2.2a Speciale school met eigen docenten, alleen havo/vwo, cluster 4). Ze bieden onderwijs op havo– of (alleen na havo-diploma) vwo niveau. De Beter pASSend klas (VO-variant) in het gebouw van Altra College Bleichrodt is voor leerlingen van 12 tot 18 jaar die langdurig thuiszitten of dreigen thuis te komen zitten. Ze kunnen niet naar Bleichrodt omdat ze zijn uitbehandeld bij Bascule AMC of omdat ze door hun stoornis niet kunnen functioneren in een groep. Er zitten slechts 4 tot 5 leerlingen in een BP-klas en je gaat maximaal 12 uur per week naar school. Er zijn 3 vaste docenten/begeleiders. Het kan als tussenvorm dienen voor thuiszitters om de overgang te verkleinen naar een VSO-klas (8-12 kinderen) of reguliere klas (25-30 kinderen). In Parool stond een artikel over een vergelijkbare BP-klas maar dan voor basisschool-leeftijd, zie deze link.

Kesper College

Kesper College in Gouda (voorheen Park College Gouda of Parkschool), niveau 2.2b Speciale school met eigen docenten, vooral vmbo) biedt havo en vwo voor leerlingen met autisme, soms in combi-klas met vmbo TL, soms apart. Ze maken deels gebruik van IVIO@School (zie hieronder voor uitleg van IVIO). Het is in Gouda ook mogelijk om examen op vwo-niveau te doen, de leerlingen volgen daarvoor lessen op een naastgelegen reguliere school (dit zijn symbiosetrajecten die genoemd worden in deze factsheet).

Park College

Park College Alphen a/d Rijn (niveau 2.2b Speciale school met eigen docenten, vooral vmbo) biedt havo voor leerlingen met autisme, soms in combi-klas met vmbo TL, soms apart. Ze maken deels gebruik van IVIO@School (zie hieronder voor uitleg van IVIO).

Sonnewijser

De Sonnewijser in Tiel (niveau 2.2b Speciale school met eigen docenten, vooral vmbo, cluster 4) heeft sinds 2009 een ASS-groep op HAVO niveau (alleen onderbouw).

Speciale scholen met havo/vwo onderbouw via IVIO@School


IVIO@School biedt onderwijs aan, dat los gemaakt is van plaats en tijd: afstandsonderwijs. Hierdoor zijn de programma’s uitermate geschikt voor kinderen die baat hebben bij een individueel studieprogramma. Immers, een kind kan met IVIO@School beginnen wanneer het wil, en kan studeren in het tempo en op de plaats en tijd die bij hem of haar past en waar nodig maatwerk. Voor scholen wordt het op deze wijze mogelijk om voor een kleine groep leerlingen of zelfs voor één enkele leerling, vakdocenten met een 1e of 2e graads bevoegdheid in te zetten voor één of meer vakken.
Alle lespakketten van IVIO@School bestaan uit de onderdelen: onderwijsmaterialen (tekstboeken, werkboeken, schriften, leesboeken, practicummateriaal, examenbundels, etc.), een handleiding met een uitgebreide jaarplanner en veel uitleg voor de leerling en de begeleiding op afstand door onze eerste- en tweedegraads vakdocenten (de communicatie tussen leerling en docent vindt voornamelijk plaats binnen onze digitale leeromgeving).

Bekijk het filmpje over hoe Marijn onderwijs volgt van IVIO@School op het Passer College in Rotterdam.

Beukenrode Onderwijs

Beukenrode Onderwijs in Doorn (niveau 2.3b Speciale school met IVIO-onderwijs, vooral vmbo , cluster 4) biedt havo t/m klas 3, met hulp van IVIO@School. Om toegelaten te worden op Beukenrode moeten leerlingen o.a. (citaat uit de schoolgids) zodanig 'stevig' in hun schoenen staan dat zij zich op school kunnen handhaven; en door sociaal-emotionele problemen zo ernstig bedreigd worden in hun ontwikkeling en/of zulke gedragsproblemen vertonen, dat zij in het ‘gewone’ voortgezet onderwijs niet meer te hanteren en/of niet meer welkom zijn.
Uit diverse ervaringen van ouders hebben wij begrepen dat deze school minder geschikt is voor kinderen die vooral internaliserend zijn.

Elan College

Elan College in Bussum (niveau 2.3a Speciale school met IVIO-onderwijs, alleen havo/vwo , cluster 3/4) is een nieuwe school met vanaf 2015/2016 havo/vwo 1 en 2, in de loop der jaren groeiend naar alle leerjaren. Ze bieden individueel afstandsonderwijs van IVIO@School in de klas, met mentoren getraind in Geef-me-de-5. Voor meer informatie en de mening van ouders, zie onze aparte pagina over het Elan College.

Mytylschool De Trappenberg

Mytylschool De Trappenberg in Huizen (niveau 2.3b Speciale school met IVIO-onderwijs, vooral vmbo , cluster 3) biedt naast SO en VSO voor kinderen met een lichamelijke beperking of een meervoudige beperking, met behulp van IVIO@School ook havo/vwo voor leerlingen die om wat voor reden dan ook niet meer passen binnen het regulier onderwijs, waaronder een sterk groeiende groep leerlingen met een stoornis op het autisme spectrum. Lees ook dit interview met directeur en teamleider van De Trappenberg over leerlingen met autisme.
Najaar 2018 is een verhuizing gepland naar de Monnikenberg in Hilversum.
Wij hebben van ouders gehoord dat deze school nog weinig ervaring heeft met autismevriendelijk diplomagericht onderwijs waardoor niet alles even soepel verloopt, laten we hopen dat dit snel verbetert.

Nautilus College

Nautilus College in Almere (niveau 2.3b Speciale school met IVIO-onderwijs, vooral vmbo , cluster 4) biedt havo/vwo vanaf de brugklas via IVIO@School

Tijdelijke arrangementen buiten je eigen school

Feniks Talent

Feniks Talent in Utrecht (voorheen CCL, Centrum voor Creatief Leren, in Sterksel, niveau 3.3 Maatwerk voor thuiszitters) helpt leerlingen met een hoog ontwikkelingspotentieel (IQ > 110) van 12 tot 22 jaar, die vastgelopen zijn in het reguliere onderwijs, een leven te creëren waarin ze goed tot hun recht komen en goed in hun vel komen te zitten. Meer informatie kun je vinden in ons nieuwsbericht Feniks Talent, hulp voor getalenteerde dropouts, komt naar Utrecht! onder andere over financieringsmogelijkheden en een uitzending van Nieuwsuur waarbij een kijkje wordt genomen bij Feniks Talent.

BOCS

BOCS in Nieuwegein (niveau 3.3 Maatwerk voor thuiszittersbegeleidt leerlingen in de leeftijd van 4-16 jaar, die op meerdere gebieden problemen ervaren, waardoor het functioneren binnen het onderwijs vastloopt. Kinderen krijgen intensieve begeleiding om stap voor stap weer naar school te kunnen. BOCS wordt bekostigd door de scholen die de kinderen, na overleg met de ouders, bij BOCS plaatsen. Een voorbeeld daarvan is het verhaal van Sander, zie het laatste item in de RUW nieuwsbrief van januari 2015: "Thinking out of the BOCS", en een item in de RUW nieuwsbrief van juli 2015: "Een plek waar kinderen zichzelf terug vinden".

OPDC / Utrechtse School

OPDC Utrecht (ook "Utrechtse School" genoemd, niveau 3.1 Schakelklas op andere locatie) heeft sinds december 2013 een IVIO-havo/vwo-klasje voor internaliserende kinderen, voornamelijk uit de onderbouw. Het lijkt op speciaal onderwijs, maar de leerlingen staan ingeschreven op een reguliere school en gaan na maximaal 2 jaar weer terug naar regulier of stappen over naar een VSO. Relevante informatie voor ouders hebben we verzameld op onze pagina OPDC Utrecht: i-klas havo/vwo.

Fritz Redlschool

Fritz Redlschool in Utrecht (niveau 3.2 Onderwijs in klinische setting) biedt vanaf december 2013 IVIO-havo/vwo voor kinderen die niet naar school kunnen uit de gemeenten Utrecht en Stichtse Vecht (die geen behandeling op het UMC Utrecht hoeven te volgen om in aanmerking te komen), naast hun al bestaande onderwijs voor kinderen die in behandeling zijn bij de afdeling Jeugdpsychiatrie van het UMC Utrecht (voor zover ons bekend is bij het klassikale onderwijs van Fritz Redl alleen havo of vwo mogelijk als je officieel nog op een andere school zit die het lesmateriaal en nakijken doet, of met behulp van IVIO-pakketten thuis). Het Loket Passend Onderwijs van het samenwerkingsverband Sterk VO bepaalt welke kinderen in aanmerking komen voor de thuispakketten. 

Particulier onderwijs

Privé-scholen kosten al gauw 15.000-25.000 euro per jaar, door de ouders zelf te betalen, maar ze hebben vaak kleinere klassen met extra aandacht voor de leerlingen. Als er geen ander passend onderwijs is voor een kind, en alle partijen werken mee, kan het zijn dat (een deel van) de kosten vergoed worden, zie Kan particulier onderwijs vergoed worden als er geen ander passend onderwijs is?
Particuliere scholen in en rond Utrecht (niveau 1 met kleine klassen) die zich niet speciaal richten op kinderen met autisme, maar er wel ervaring mee hebben staan hieronder vermeld. Sommige bieden extra structuur aan de leerlingen en ze hebben vrijwel altijd kleine klassen. Onderstaande scholen hebben bevoegde havo/vwo-docenten en je kunt er een havo- of vwo-diploma halen.

Onderwijs voor kinderen met vrijstelling van leerplicht 

Te overwegen valt ook om gebruik te maken van een ‘niet-echte-school’: een klein groepje kinderen volgt samen onderwijs zonder dat er sprake is van een ‘school’ in de zin van de Leerplichtwet. Het valt dan eerder onder dagbesteding. Zulke initiatieven moeten volledig door de ouders gefinancierd worden, soms kan hiervoor een PGB ingezet worden. Bron: rapport Belemmeringen voor toepassing van kleinschalige innovatieve zorg en onderwijs bij kinderen met autisme van Willeke van der Hoek, ORG-ID. 

Voorbeelden van organisaties die al tientallen kinderen opgevangen hebben:
Andere particuliere initiatieven:

Andere scholen

Voor inspirerende scholen buiten de regio Utrecht, zie School-voorbeelden in Nederland.

Onderwijsconsulenten heeft een overzicht gemaakt van scholen met Diplomagericht Havo/Vwo/Vmbo-t onderwijs voor leerlingen met ASS, gerangschikt per provincie. Een analyse daarvan vind je op (Aantal) havo/vwo-scholen voor leerlingen met ASS, inclusief een linkje naar het overzicht van scholen.

Voor de volledigheid hier informatie over andere scholen in de regio: